Rutte heeft gelijk (4)

Balkenende gebruikte opmerkelijk zware termen tegen Rutte's voorstel de vrijheid van meningsuiting te verruimen: 'Onbegrijpelijk en beneden peil.' Wat Rutte nu precies van Holocaust-ontkenning vindt, moet hij zelf maar uitleggen, maar Balkenende zelf heeft in elk geval een moeizame verhouding met de meningsvrijheid.

Hij probeerde immers met alle macht de vertoning van Wilders' Fitna te voorkomen - de staatsgreep van Balkenende - en bovendien heeft zijn bloedgroep op grond van de vrijheid van godsdienst de mogelijkheid van het onbegrensd uiten van abjecte en discriminerende standpunten zonder daarvoor van het bed te kunnen worden gelicht.

Rutte wil dat laatste ook voor de rest van ons voorkomen. Zie Nekschot, het naar het politiebureau sommeren van verschillende websites (hoeiboei, GeenStijl) en de procedure tegen Wilders. Blijkbaar is er een tendens om niet-religieuze opvattingen te onderdrukken die in bepaalde, leidinggevende kringen als maatschappelijk ongewenst worden beschouwd.

Ontkenners zijn daarbij het favoriete doelwit. Als de Holocaust niet ontkend mag worden, moet dat ook maar gelden voor de Armeense genocide, vindt de Christen-Unie. Waarom niet ook de ontkenners van de massaslachtingen door Stalin, Mao of Pol Pot, van het grote aantal doden door de Amerikaanse inval in Irak-ontkenners, enzovoort?

Nog even en ook ontkenners van de immense schade van het passief meeroken of ontkenners van de menselijke bijdrage aan de opwarming van de aarde verschijnen in het beklaagdenbankje. Hebben deze laatsten immers, volgens velen, ook geen opvattingen die tientallen miljoenen levens in gevaar brengen?

Rutte heeft gelijk (3)

Rutte en Nicolai hebben het niet makkelijk met hun initiatief de vrijheid van meningsuiting te verruimen en veilig te stellen. Dat de consequentie is dat Holocaust-ontkenning niet langer strafbaar zou moeten zijn valt zwaar op de maag, maar is wel logisch. Als vrijheid van meningsuiting beperkt wordt, ligt misbruik door vervolging op de loer. Het oppakken van Nekschot, en daarna de zaak tegen Wilders maken dat duidelijk.

En, omdat de ene mening de andere niet is, en omdat politie, justitie en de rechterlijke macht niet altijd onmiddellijk de meest zuivere afweging maken, dreigt ook nog eens selectieve repressie:

"Geert Mak zal niet worden vervolgd voor haatzaaien tegen seculieren vanwege zijn Gedoemd tot Kwetsbaarheid, ook al wordt deze groep daar stelselmatig in verband gebracht met de gruwelen van de oorlog, Goebbels en Der Ewige Jude. Elsbeth Etty zal niet worden vervolgd, ook al bracht ze de voorstanders van het enkele paspoort voor bewindslieden in verband met de Waffen-SS: "Unsere Ehre heisst Treue." "

Erger nog, er bestaat al absolute vrijheid van meningsuiting, maar dan alleen voor gelovigen: uit godsdienstig oogpunt mag nu al alles worden gezegd, waaronder discriminerende opvattingen over allerlei bevolkingsgroepen. Hoog tijd voor helderheid en een level playing field.

Wouter Bos haalt in deze zaak de boel door elkaar:

"Rutte blijft volhouden dat rond de vervolging van Nekschot een geur van politieke vervolging hangt maar met zijn pleidooi voor politiek ingrijpen om die vervolging ongedaan te maken bepleit hij zelf nota bene politieke bemoeienis met het onafhankelijke Openbaar Ministerie. (...) Pas als de toepassing van wetten tot wat ons betreft maatschappelijk ongewenste gevolgen leidt, en dat is pas het geval nadat het rechterlijk oordeel is geveld, is er wat mij betreft een mogelijke reden om in te grijpen. En dat is dan niet het beschuldigen van rechters of aanklagers maar het veranderen van de wet."

Dat laatste is precies wat Rutte en Nicolai willen, en verder zijn die 'maatschappelijk ongewenste gevolgen' er nu al - namelijk door de acties tegen onder andere Nekschot en Wilders. Het vooruitzicht van jarenlang kostbaar procederen heeft immers nu al een chilling effect op de vrijheid van meningsuiting. De politiek kan en moet niet in de rechtsgang ingrijpen, maar door wetswijziging herhaling van dit soort ingrepen voorkomen.

Ahmed Jan

Minister van Justitie Hirsch Ballin heeft er in Marokko bij de autoriteiten voor gepleit dat Marokkaanse-Nederlanders een dubbele voornaam kunnen kiezen. Ahmed Jan. Aïsha Femke.

"Op deze manier kunnen Marokkaanse Nederlanders uiting geven aan hun verbondenheid met Nederland, meent de minister. Op het voorstel van de bewindsman, die momenteel een bezoek aan het Noord-Afrikaanse land brengt, is niet op voorhand afwijzend gereageerd, laat zijn woordvoerder weten. Marokko begrijpt dat dit in het belang kan zijn van de integratie."

Een Nederlandse minister reist naar een ver land af om te vragen of in Nederland geboren kinderen die de Nederlandse nationaliteit krijgen astublieft, als tweede, een Nederlandse naam zouden mogen aannemen.

Kan iemand zich een Amerikaanse minister van Justitie voorstellen die naar, zeg, Warschau afreist om beleefd te vragen of in Amerika geboren nazaten van die talloze Polish-Americans wellicht Jaroslaw Richard genoemd mogen worden?

Toussaint over het Marokkanenprobleem

Paul Andersson Toussaint deed twee jaar onderzoek naar criminaliteit en aanverwante problematiek onder Marokkanen in Amsterdam. Zijn boek verschijnt binnenkort, en in een artikel in de NRC gaf hij dit weekend alvast de nodige angstaanjagende statistieken en andere weetjes. Ruim zestig procent van de Marokkaanse jongeren verlaat het onderwijs zonder startkwalificatie. In 2006 was 39% van de Marokkaanse jongeren werkloos. Van de Marrokaanse mannen tussen 40 en 64 leeft 62% van een uitkering. 70% van alle Marokkaanse jongens onder de 24 'is één of meerdere keren door de politie voor een strafbaar feit aangehouden'. Op een short-list van 200 probleemjongeren in stadsdeel Slotervaart stonden 199 Marokkanen en één Turk; Slotervaart is 19% Marrokaans.

Twee goedwillende geleerden van de Vrije Universiteit proberen iets tegen Toussaint in te brengen. Met weer net andere leeftijdsgrenzen en definities zou het probleem er anders uitzien. Er zijn wel grote problemen, maar dat komt omdat de Marokkaanse gemeenschap en de hulpverlening elkaar moeilijk kunnen vinden. En dan de politiek-correcte pointe:

"De werkelijkheid is namelijk een multi-etnische samenleving die kennelijk nog steeds angstaanjagend is voor oudere generaties, maar tegelijkertijd een vanzelfsprekendheid is voor jongeren. (...) Onderzocht moet worden wie het wij-zij denken in stand houden."

Dat er negen jaar na Scheffer's Multiculturele drama, en nog veel langer na de bijdragen van bijvoorbeeld Bolkestein, en van Westerloo (bij elkaar gebracht in het essentiële "Niet spreken met de bestuurder"), nog steeds discussie over statistieken mogelijk is, en Toussaint zich waar het spannend wordt moet beroepen op een 'anonieme, zeer hooggeplaatste bron' op het stadhuis zegt al genoeg. Hier wordt het nodige onder het tapijt geveegd.

Dat er nog steeds onderzoekers zijn die, zonder statistieken of onderzoek, concluderen dat 'oudere generaties' een multi-etnische samenleving 'angstaanjagend' vinden, en vervolgens, ook al zonder onderzoek, pregnant suggereren dat het hele probleem ligt in wij-zij denken vanuit deze zelfde generaties, laat zien dat het wegkijken en wegdefiniëren van dit soort problematiek nog steeds springlevend is.

Toussaint zegt, ook dit weekend, in Binnenlands Bestuur vriendelijke dingen over die Marokkanen die met mateloze ambitie proberen zichzelf en Slotervaart vooruit te helpen. Waarom de één maatschappelijk slaagt en de ander ontspoort is niet eenduidig. In de cultuur zoekt hij het niet, of het moet de straatcultuur zijn. Het ontstaan van een straatcultuur heeft natuurlijk ook zo zijn oorzaken - te kleine woningen, te grote gezinnen, het huis als vrouwendomein, moeders die hun zonen de straat opjagen - maar, inderdaad, los van islam of Marokko, grote groepen jonge mannen - wit, zwart of tussenin - die op straat rondhangen, daar is geen kruid tegen gewassen.

Ook kwam Toussaint er overigens achter dat, van genoemde groep van 200 lastposten, 70% niet de Nederlandse nationaliteit bezit maar hier aanwezig is op basis van een door de Amsterdamse autoriteiten bij voortduring automatisch verlengde verblijfsvergunning. Mogelijk zou zelfs de helft van alle Nederlandse Marokkanen, als puntje bij paaltje komt, niet over de Nederlandse nationaliteit beschikken.

In datzelfde Binnenlands Bestuur durft de bekende hoogleraar Corinne de Ruiter (Maastricht) het overigens wel aan: "Islam mede oorzaak delinquent gedrag". In de islam ligt de nadruk op gehoorzaamheid en niet op zelf nadenken, vandaar. Verder kan inteelt in deze kringen bijdragen aan een verhoogde incidentie van schizofrenie - ook al geen inzicht dat op de VU bijzonder populair zal zijn. Van belang is dat de inzichten van de Ruiter dienen als 'Kennisfundament ten behoeve van de aanpak van criminele Marokkaanse jongeren', dus als onderbouwing van mogelijk toekomstig kabinetsbeleid.

Bos wil kleinere banken

Wouter Bos wil kleinere banken, die bij voorkeur eigendom zouden moeten zijn van stabiele aandeelhouders als Nederlandse pensioenfondsen. Kleinere banken betekenen een kleiner risico voor de belastingbetaler als het mis gaat.

Waarom, vraag je dan af, besloot Financiën tot een fusie van de Bosbanken ABN-Amro en Fortis Bank Nederland? Feitelijk bestonden er in Nederland voor de crisis nog maar 3,5 bank, en na de ingreep van Bos worden dat er 3. Voor het risico wellicht niet goed, voor de onderlinge concurrentie al helemaal niet. Keuze uit vijf of zes zou het leven voor ondernemingen een stuk aangenamer maken.

Of het risico verkleind wordt bij een groter aantal banken valt te bezien. Duitsland heeft duizend banken, en die zijn bijna allemaal in grote problemen. De eerste die daar - in de zomer van 2007 - omviel was een klein, regionaal bankje. De echte oorzaken van de crisis liggen in het van overheidswege loslaten van allerlei begrenzingen - het onderscheid tussen investerings- en algemene banken, en tussen banken en verzekeringen, het toestaan van extreem hoge leverages (tot 40 op 1) - en het weigeren in te grijpen in onreguleerde financiële deus ex machinae als credit default swaps. Dat alles was een uitvloeisel van de neo-liberale en globaliseringsmanie die de Westerse elites in zijn greep kreeg.

Daarmee is ook Bos' hoop op de Nederlandse pensioenfondsen tamelijk illusoir. Die zijn ook gegrepen door de wens meer rendement te maken dan de reële economie toestaat. (Zie bijvoorbeeld hier voor een overzichtje van alle 'innovaties' van v/h PGGM. De beleggingsresultaten van dit gegoochel zijn inmiddels genoegzaam bekend.) Maar vooral: Bos heeft helemaal geen greep meer op de Nederlandse pensioenfondsen. Als de overheid teveel wil, kan een fonds op grond van een Europese richtlijn sinds 1 januari 2007 eenvoudigweg zijn biezen pakken richting, bijvoorbeeld Luxemburg, Bulgarije of Letland.

Benno Ohnesorg

Opmerkelijk bericht: de politieman-in-burger die op 2 juni 1967 in West-Berlijn de student Benno Ohnesorg doodschoot tijdens een demonstratie tegen de sjah van Perzië was een informant van de Oostduitse Stasi en geheim lid van de SED (hier een uitgebreider artikel in die Welt). De agent, Karl-Heinz Kurras, leeft nog maar kon niet worden bereikt voor commentaar. De dood van Ohnesorg werd als argument gebruikt voor de oprichting van de Baader-Meinhof groep, a.k.a. RAF. Hier met Duitse grondigheid het hele verhaal over die tweede juni, ook wel bekend als 'de dag die Duitsland veranderde'.

Om een idee te geven hoe gezellig het er destijds aan toeging een citaat uit Bildzeitung:

"Gestern haben in Berlin Krawallmacher zugeschlagen, die sich für Demonstranten halten. Ihnen genügte der Krach nicht mehr. Sie müssen Blut sehen. Sie schwenken die rote Fahne und sie meinen die rote Fahne. Hier hören der Spaß und die demokratische Toleranz auf. Wir haben etwas gegen SA-Methoden. … Wer bei uns demonstrieren will, soll es friedlich tun. Und wer nicht friedlich demonstrieren kann, gehört ins Gefängnis. "

Je zou bijna denken dat er een politieman door een student was gedood.

Er gaan nu ook stemmen op de aanslag op studentenleider Rudi Dutschke in 1968 opnieuw te onderzoeken. Dutschke overleefde de aanslag, maar stierf elf jaar later alsnog aan de gevolgen daarvan. De dader, Joseph Bachmann, werd tot zeven jaar gevangenis veroordeeld, en pleegde zelfmoord in 1970. Hij lijkt uit rechts-extremistische motieven te hebben gehandeld, maar volgens sommigen kwam hij wel opvallend vaak in de DDR.

Deeltijd

Mariëtte Hamer wil (terug) naar de vierdaagse werkweek. Er is, in haar visie, teveel werk voor te weinig mensen. Tegelijkertijd heeft ze dit voorjaar bij de herziening van het regeerakkoord ingestemd met het opschuiven van de AOW-leeftijd. Dat gaat er vanuit dat er te weinig mensen zijn voor het werk dat gedaan moet worden. Beiden kunnen niet tegelijk waar zijn.

In dit verband: een recente trend in overheidsorganisaties is het driedaags werken, namelijk op maandag, dinsdag en donderdag. Vier dagen - vrijdag vrij - is blijkbaar te lang, de kinderen zijn 's woensdags vroeg thuis, vandaar. Het gaat daarbij niet om duo-banen waarbij taken worden overgedragen, het gaat ook niet meer om bescheiden functies maar om serieuze front office of leidinggevende posities. Bij voorkeur, is mijn ervaring, is het afdelingssecretariaat niet op de hoogte van de werktijden van deze mensen, zodat het bij voortduring lijkt of de persoon in kwestie voortdurend afwezig is, of niet terug wil bellen of mailen.

Niet de markt of de mens faalden, maar de elites

Balkenende wijt de kredietcrisis niet aan de markt, maar aan de mens. Het is weer tijd voor burgerverantwoordelijkheid en moraal. (Zijn hele betoog in de NRC van vandaag hier). De vraag naar oorzaken en schuld van de crisis wordt zo ontlopen, en af en toe wordt er maar weer eens geroepen om excuses van bankiers.

De financiële crisis had natuurlijk heel concrete oorzaken, zoals ongereguleerde securitization en de 'over the counter' handel in derivaten als credit default swaps, die neerkwamen op het nagenoeg gratis drukken van geld en het universeel uitspreiden van de risico's die daarmee werden genomen. (Hier een recent en fantastisch must read artikel in de Times hoe dat ging bij AIG).

En die exotische 'innovatieve' financiële technieken en producten werden op hun beurt mogelijk gemaakt door het opheffen van bewezen veiligheidsgordels (als Glass-Steagal) en de politieke weigering de noviteiten te reguleren.

Globalisering en universele marktwerking was een speerpunt van de agenda van de 'kosmopolitische' elites zoals die sinds het einde van de geschiedenis werd doorgezet. Nu die agenda flink op zijn bek is gegaan weten de veroorzakers even nergens van (Gordon Brown), zijn onzichtbaar (Citicorp's Clintonite Robert Rubin), proberen 'ons allemaal' de schuld te geven (Bos, Balkenende), wijzen naar 'de bankiers' (dito), of vinden snel geheel nieuwe missies als klimaat of religieuze dialoog (oppercharlatan Blair).

René Cuperus schreef, in navolging van Christopher Lasch ("The revolt of the elites and the betrayal of democracy") zijn boek "De wereldburger bestaat niet". In deze gedachtengang is het de agenda van de elites, die van multiculturalisme en cultureel relativisme, van globalisering en marktwerking, van de zegeningen van ongebreidelde migratie, van het klimaatpaniekzaaien en van de opmars van het Europese bestuur die de in de natie-staten verankerde democratieën doelbewust ondermijnt. Dat alles onder het motto van de rat race, het TINA-paradigma: There Is No Alternative.

Die elites steken hun handen niet in eigen boezem, nu het misging. Lissabon gaat gewoon door, de nutsbedrijven worden nog steeds verkocht, de banken hoeven geen geld uit te lenen, en Europa gaat godsdiensten raadplegen over zijn beleid. En onze eerste minister pleit voor burgermoraal. Een mea culpa was meer op zijn plaats geweest.

Krediet

Banken lenen steeds minder uit aan bedrijven, meldt de Volkskrant. Bos, en ook Wellink, bestrijden dat met algemeenheden en geaggregeerde cijfers. Het is merkwaardig dat het kabinet, naast Bos ook van der Hoeven, niet zelf actief op zoek gaan naar meer specifieke gegevens. Of laat de Volkskrant dat zelf doen: een degelijke enquete onder mkb-ondernemingen naar hun ervaringen. Aantallen kredietaanvragen, omvang, hoe lang het duurt voor een offerte klaar is, tarieven, acceptatiescores, hoe moeilijk kan dat zijn?

Totaalcijfers zeggen weinig. Het gaat niet om totaal uitgeleend geld, maar om nieuwe kredietverlening, en dan vooral aan kleinere bedrijven. Grote bedrijven kunnen ook rechtstreeks terecht op de kapitaalmarkt. Recente ervaringen leren dat banken erg lang doen over het maken van offertes, omdat er allerlei beoordelingscommissies in het leven zijn geroepen, korte aflossingsperiodes willen, en hoge tarieven. Typisch voorbeeld voor een hedendaagse rekening-courant limiet (kort geld): 1-maands Euribor (=nu 1%) plus 1,5% (marge plus risico-opslag) met een minimum van 6,5%. Huh? 4% extra opslag! Ongehoord.

Dus gebruiken de bedrijven elkaar als bank van lening. De betalingstermijnen schieten de lucht in, van 30-45 dagen vroeger tot 90-100 dagen nu. Het begint te lijken op een soort virtuele economie waarin nog wel aan elkaar geleverd wordt, maar zonder te betalen. Lang kan dat niet goed gaan. Overigens betalen grote overheidsdebiteuren, als Rijkswaterstaat en Staatsbosbeheer, nog veel trager. Daar is een half jaar, ondanks de fraaie beloften van het kabinet, geen uitzondering.

Algemeenheden als 'de banken namen voorheen teveel risico, logisch dat ze nu voorzichtiger zijn' slaan de plank mis. De enorme leverage die de oorzaak van de crisis was, zat niet in leningen aan het mkb, maar in financiering van hedge funds, private equity, commodities en soortgelijk moois. Feit is en blijft dat de banken door de belastingbetaler gered zijn, dat wil zeggen door burgers en midden- en kleinbedrijf - beursgenoteerde bedrijven betalen nauwelijks belasting door kunstjes met buitenlandse routes. Die burgers worden vervolgens geconfronteerd met hoge hypotheekrentes en de bedrijven met afgeknepen kredieten tegen te hoge tarieven. Zo betaalt diezelfde belastingbetaler dus nog een keer voor het redden van de banken.

'Banks that don't lend are like tits on a bull', zei Buiter al een hele tijd geleden. Zombie-banks, waarmee het optisch relatief goed lijkt te gaan dankzij enorme overheidssteun, maar die hun maatschappelijke functie niet of zeer onvoldoende uitoefenen. De overheden hebben de banken gered, in plaats van het bankieren.

Lissabon versterkt godsdienst in EU

Uit onverwachte hoek komen soms merkwaardige argumenten ter ondersteuning van de huidige versie van de Europese grondwet.

Het verdrag van Lissabon maakt het verplicht overleg te voeren met godsdienstige groeperingen over EU-politiek, en dat is een goede zaak, zegt scheidend Europarlement-voorzitter en sociaal-democraat Pöttering:

"Speaking after a meeting with European religious leaders on Monday (11 May), European Parliament President Hans-Gert Poettering said such discussions in the future could not be guaranteed without the full ratification of the Lisbon Treaty."

Dat moet de Ieren over de streep trekken in het hen opgedrongen tweede referendum:

"He added that it is the "responsibility of Ireland" to ensure the treaty comes into effect. "

Veel Ieren zijn bijvoorbeeld tegen het recht op abortus.

Respect voor de islam?

Betuigde de paus zijn respect voor de islam? Trouw:

"Hij zei ’diep respect’ voor de islam te hebben en prees Abdullah voor diens pogingen om meer begrip te kweken voor de deugden waar de islam voor staat."

In werkelijkheid zei de paus dit:

"My visit to Jordan gives me a welcome opportunity to speak of my deep respect for the Muslim community, and to pay tribute to the leadership shown by his majesty the king in promoting a better understanding of the virtues proclaimed by Islam".

Benedictus spreekt dus van respect voor de moslimgemeenschap, de gelovigen, niet voor het geloof zelf. Datzelfde deed hij ook al na de rel over een citaat van een Byzantijnse keizer dat hij gebruikte in een toespraak in 2006 ("Show me just what Muhammad brought that was new and there you will find things only evil and inhuman, such as his command to spread by the sword the faith he preached."):

"The Holy Father is very sorry that some passages of his speech may have sounded offensive to the sensibilities of Muslim believers ."

Waar het hem vooral om gaat is een sterke afwijzing van enige relatie van religie met geweld. Daarover ging het hem in 2006, en ook nu weer, in zijn tweede toespraak in Jordanië. Dat dit beide keren gebeurde in relatie tot de islam is niet toevallig.

Natuurlijk heeft de paus, als hoofd van de katholieke kerk, weinig respect voor een afwijkend geloof. Het Vaticaan heeft al weinig op met het protestantisme als verwante christelijke variant, laat staan met de islam. Het opperhoofd van een wereldgodsdienst kan immers moeilijk uitdragen dat een ander geloof (laat staan: geen geloof) ook wel prima is.

Gek dat een op zich helder standpunt in de media zo wazig wordt weergegeven. De paus kent juist wél het onderscheid tussen geloof en gelovigen.

Euroverkiezingen

De verkiezingen voor het Europarlement komen er aan - en wat moet een fatsoenlijk mens daarmee? De Poolse landdag bij P&W verhelderde weinig. CDA'er van de Camp en VVD'er van Baalen betoogden om het hardst dat Europa uitsluitend zich met hoofdzaken moest bezighouden, liefst grensoverschrijdende. Dat is mooi, maar daar gaat het EU-parlement niet over. Dat de Unie zich direct, indirect, via voor- of achterdeur met nagenoeg alles bezig mag houden wordt geregeld in het Verdrag van Lissabon, en daar stemden CDA en VVD vóór. Die vallen dus af.

De man van CU/SGP wilde ook de bevoegdheden van Europa beperken, maar de CU stemde voor Lissabon, en de SGP tegen. Ook geen aanbeveling.

De PvdA'er Berman, die in de voorverkiezing nipt Jacques Monasch versloeg, is een blijmoedig Euro-enthousiast die nauwelijks een kritische noot wist te kraken. Turkije mag, maar moet aan de eisen voldoen. Bovendien stemde de PvdA ook voor Lissabon, en in strijd met het eigen verkiezingsprogram tegen een referendum. Valt ook af.

Madlener van de PVV bleef wel erg dun. Bleef steken in: Turkije mag niet, want het is een islamitisch land. Net iets te simpel. Beter was geweest: het ligt in Azië en hoort bij de derde wereld. Toetreding betekent links of rechtsom op enige termijn vrij verkeer van personen. De consequenties daarvan zijn evident. De PVV stemde wel tegen Lissabon.

De man van de SP was behoorlijk helder en verrassend consistent. Minpuntje: de SP wil een Europees minimumloon. Misschien een leuk plaagstootje naar de grote bedrijven die zo graag in alle lidstaten dezelfde regels willen tegenkomen, maar een beetje onpraktisch. Het Nederlandse minimumloon in Bulgarije, of het Bulgaarse minimumloon in Nederland?

Sophie in 't Veld van D66 is voorstander van all things European. Fan van Eurofederalist Verhofstadt. Faith-based, niet reality-based. Faith-based bracht ons Bush Jr., Iraq en Sarah Palin, dus liever iemand die vertrekt vanuit de wereld zoals hij is, en niet zoals hij idealiter zou moeten zijn.

En dat geldt a fortiori voor GroenLinks. 'Toetreding van Turkije zou laten zien dat Europa werkelijk een gemeenschap van waarden is' - vrij samengevat mw. Sargentini. Ik neem aan dat ze niet bedoelt dat de Koran de gemeenschappelijke Europese waarden verwoordt, maar wat ze wél bedoelt?

Dus? De keuze is: PVV, SP of thuisblijven. Dat laatste doet bijna iedereen toch al, dus valt niet op. De PVV is geschikt als echte proteststem. De SP klinkt geloofwaardiger, maar zal zich na de verkiezingen drukker maken over een 'socialer Europa' dan over een Europa dat zijn plaats kent.

Het effect van een eventuele stem op 4 juni is waarschijnlijk beperkt tot de schok op de avond van die dag. Nu we monddood zijn gemaakt over Lissabon geeft een stem op makelaar Madlener waarschijnlijk de grootste klap. Lijkt me de minst slechte keuze.

Vier jaar na de best bediscussieerde beslissing ooit, het referendum van 2005, het hoogtepunt van de democratie der Lage Landen, verraden door de opstandige elite, zijn we tot deze positie gedwongen:

Stem PVV.

Paradijs

Nederland verscheen op Obama's lijstje van belastingparadijzen en Wouter Bos en zijn corpulente CDA-adjudant Jan Kees begrepen er he-le-maal niets van. Een belastingparadijs wordt namelijk gedefinieerd als een oord waarvan je niet precies kunt zien hoe het functioneert en dat geen informatie aan buitenlanden verstrekt. Aan de Nederlandse regels en verdragen kun je juist wel precies zien hoe via buitenlandse brievenbusvestigingen bedrijven belasting vermijden, en dus is het geen paradijs.

Obama trok het lijstje in, inclusief Nederland, maar gaat natuurlijk gewoon door met zijn actie. Geen reden NL openlijk te schande te maken, zo met die troepen in Uruzgan en de JSF-aankoop.

Toch wringt hier het nodige. De grotere AEX-fondsen, die met buitenlandse vestigingen, betalen met behulp van enige eenvoudige kunstjes in Nederland zo goed als geen belasting. Buitenlandse bedrijven sluizen enorme hoeveelheden winst op volledig transparante wijze - geholpen door de befaamde rulings van Financiën - door Nederland om zo belasting in eigen land te vermijden.

Belasting wordt in Nederland nagenoeg uitsluitend betaald door burgers en het midden- en kleinbedrijf. Met die belasting zijn banken gered, die vervolgens tegen een enorme opslag nauwelijks meer leningen verstrekken aan diezelfde MKB-bedrijven, ook al hebben ze een solvabiliteit die tientallen keer zo groot is als die van de zombie-banken zelf. Ondertussen maken de Europese regeringen zich vooral erg boos over het bankgeheim in Zwitserland, waar menig Europees middenstander een stukje onbelaste pensioenvoorziening wist onder te brengen, ook al betaalde die middenstander in zijn leven meer belasting dan het modale multinationale AEX-fonds.

Het bankgeheim is tegenwoordig niet populair meer, maar dat is ten onrechte. Ook in ons land had de staat tot voor een jaar of vijftien, twintig geen mogelijkheid zonder reden saldi en rentes op te vragen, laat staan dat ze gratis en verplicht aan de overheid werden doorgeleverd. De voorgedrukte belastingaangiftes die de fiscus nu verstrekt hebben niet de functie het voor ons 'makkelijker' te maken, maar om de boodschap "wij weten alles van U, verzet is zinloos" over te brengen. De bestrijding van het bankgeheim ligt op dezelfde lijn als het registreren van alle internetverkeer, het massaal afluisteren van telefoons, de identificatieplicht, het verbod op gloeilampen en het rookverbod.

Het is de sluipende opkomst van de pervasieve, zeg maar totalitaire staat. De staat die niet doet wat hij zou moeten doen - het zorgen voor fatsoenlijke collectieve voorzieningen en het mitigeren van de onaangename kantjes van het kapitalisme - maar zich in plaats daarvan bezighoudt met het op microniveau bewaken, bespioneren en betuttelen van burgers.

Het besef van de Franse - en Bataafse - Revolutie en dat van de ruim anderhalve eeuw die daarop volgde, dat burgers zichzelf moeten beschermen tegen statelijke willekeur - het verbod op marteling, het briefgeheim, bankgeheim, huiszoekingsbevel, probable cause - gaat verloren. Is al grotendeels verloren gegaan, zeker in het Nederland met zijn zwakke constitutionele traditie.

Obama's initiatief gaat in elk geval over het weer op de juiste plek krijgen van echte, verschuldigde belasting van grote Amerikaanse bedrijven ten behoeve van Amerikaanse voorzieningen. Bos en de Jager moeten zich druk maken over het binnenhalen van belasting bij Shell, Philips, AkzoNobel en Unilever voor Nederlandse doelen, niet over het einde van de buitenlandse brievenbusfirma's, en ook niet over de slager om de hoek met zijn buitenlandse spaarpotje.

Portfolio exit

Het fraaie financiële tijdschrift Portfolio houdt er als gevolg van de crisis mee op. Het publiceerde onder meer het verhaal over de kredietcrisis dat iedereen gelezen moet hebben: The End.

Als afscheidscadeautje geeft het blad ons lijstjes met de twintig beste en slechtste CEO's uit de Amerikaanse geschiedenis. De slechtste zijn natuurlijk het leukst. Bovenaan Dick Fuld van Lehman die er in slaagde zijn bedrijf failliet te laten gaan met 613 miljard dollar schuld. Op 14 John Sculley, afkomstig van PepsiCola, die er bij Apple in slaagde Steve Jobs van zijn plaats te verdrijven en het bedrijf bijna ten onder liet gaan. Was in 1987 de best betaalde CEO met 2,2 miljoen dollar per jaar. Nee, dan Bob Nardelli van bouwmarktketen Home Depot die na totaal falen ontslagen werd en in 2007 een gouden handdruk van 210 miljoen dollar meekreeg. Hoe de tijden veranderden!

Bevrijd?

Peter Tazelaar was een Soldaat van Oranje. Na de oorlog voelde hij zich niet meer thuis in het Nederland waar weer bordjes verschenen met "Gelieve het gras niet te betreden".
In de jaren zestig probeerde een nieuwe generatie het nog eens met 'het is verboden te verbieden'. Tijdelijk met succes, uiteindelijk niet.

Welke vrijheid vieren we eigenlijk? Waarom is Balkenende zo ongeloofwaardig als hij een bevrijdingsfestival opent? Is het niet een beetje wrang dat de staatssecretaris voor Europa zo prominent naast de majesteit op het slotconcert zit?

Ik groeide op met de standaardzin "we leven in een vrij land". Dat hoor je niet vaak meer. Was de bevrijding niet het verwerpen van vreemde overheersing, van soevereiniteit en onafhankelijkheid, van onbegrensde meningsuiting, van individuele autonomie en een staat die daarin zijn plaats kent?

Waarom zijn dan nagenoeg alle belangrijke bevoegdheden weggegeven aan een oncontroleerbaar Europa, probeerde diezelfde Balkenende preventief een filmpje te verbieden, gaat de overheid al onze clicks registreren, en mogen we niet meer zelf besluiten of er in het café wel of niet wordt gerookt? Hoe is het mogelijk dat een overheid een eenvoudig consumentenproduct als de gloeilamp kan verbieden? En waarom leggen we ons er zo gedwee bij neer?

Waaruit bestaat die vrijheid eigenlijk nog precies, en wat viel er te vieren? Hoeveel vrijheid ging er al weer verloren?

Kleur

Belangstelling voor de achtergrond van de Suzuki-bestuurder noemde Guusje ter Horst (P&W, vanavond) onze 'preoccupatie met kleur'. Het Vogelaar-denken is nooit ver weg. Als de chauffeur het neefje van Mohammed B. was geweest, was dat toch van betekenis - en gelukkig was dat niet het geval. Beter een depressieve witte eenling zonder plan dan een geïnspireerde dierenvriend of een radicale gelovige.

En beter een wanhoopsdaad dan een gerichte, goed voorbereide actie. Ook al was De Bus wel geraakt, dan was er nog niks gebeurd - een Suzuki is nu eenmaal geen partij voor een solide openbaar vervoermiddel uit de jaren '70. Omdat deze situatie wel laat zien dat de Familie door kwaadwillenden wel per auto bereikbaar is, en omdat nu eenmaal altijd het vorige falen achteraf wordt opgelost, zullen er volgend jaar wel de nodige betonnen barriers worden aangebracht. Zo'n auto kan immers ook ontploffen.

Het duurde, voor de kijkers naar de NOS, wel erg lang voor duidelijk werd dat er veel slachtoffers in het publiek waren gevallen. De eerste dode kwam tot ons via een zeer ontdane hulpverlener die achter het groene scherm vandaan kwam, en een beetje zijn mond voorbij praatte. Daarvoor, enkele uren lang, leek het toch vooral op iemand die met een auto tegen een paal was gereden. De term 'ongeluk' werd gebruikt. De filmpjes met door de lucht vliegende lichamen kwamen veel later.

En of de Majesteit echt van plan was vandaag haar aftreden bekend te maken, dat komen we wellicht nooit te weten.