De geest van Melkert

Het besef oog in oog te staan met Het Kwaad in Hoogsteigen Persoon bracht kamervoorzitter Gerdi Verbeet er toe een kamerlid te verbieden verder te spreken en zijn motie tegen bewindspersonen met dubbele paspoorten buiten de orde te verklaren. Het deed denken aan het moment dat Verbeet's leermeester Melkert tegenover Fortuyn stond.

Verbeet, en met haar de hele kamer inclusief nota bene de VVD - die sprak van 'discriminatie' - viel over brave boekhouder Fritsma van de PVV heen: de integriteit en loyaliteit van Aboutaleb en Albayrak werden in twijfel getrokken! Hadden zij geen trouw gezworen aan de Grondwet?

Het nogal hysterisch gedrag van Azough in deze kwestie zij haar vergeven. Ze is kamerlid en heeft als lid van GroenLinks wel meer rare opvattingen. Kwestie van politieke verschillen. Verbeet had beter moeten weten: ze is onafhankelijk voorzitter van het parlement, en als iemand het standpunt wil inbrengen dat een bewindspersoon beter niet ook een buitenlands paspoort kan hebben is dat zijn goed recht. Iemand waar je het grondig mee oneens bent, is daarom nog geen slecht mens die in de Zaal der Zalen de mond moet worden gesnoerd.

Voorzover ik uit de berichten opmaak - het stenografisch verslag van deze sessie is nog niet beschikbaar - heeft Fritsma niet de persoonlijke integriteit van deze beide aspirant-bewindspersonen in twijfel getrokken, maar gewezen op de onwenselijkheid van een dubbelfunctie, namelijk het bezit van twee nationale identiteiten. Waarom zijn andere dubbelfuncties, zoals het zijn van Minister en het tevens bezitten van een boerderij, ontoelaatbaar vanwege mogelijke belangenconflicten? Ook een Minister legt de eed op de Grondwet af, is dus gehouden het belang van het Koninkrijk boven al het andere te stellen, en zal dus altoos het landsbelang laten prevaleren boven zijn eigen belang bij landbouwsubsidies. Trekt wie een dubbelfunctie van politiek ambt en persoonlijk ondernemen onwenselijk vindt ook meteen de persoonlijke integriteit van zo'n bewindspersoon in twijfel? Natuurlijk niet.

Het is een zaak van voorzorg en transparantie. Het gaat, simpelweg, om het voorkomen van de schijn. Bij standpunten of beslissingen over de toetreding van Turkije, of over handelsverdragen met dat land, over het toelaten van migranten of het legaliseren van witte illegalen, over uitkeringen voor teruggekeerde migranten of over de Armeense genocide mag nooit de schijn bestaan dat die andere nationaliteit daarbij enigerlei rol speelt.

Albayrak, bijvoorbeeld, zou bij het publiek weergeven van het (voormalige?) officiële standpunt van de PvdA over de Armeense genocide vanwege haar Turkse staatsburgerschap in Turkije strafrechtelijk vervolgd kunnen worden. Is het in dat licht zo vreemd dat dan de stelling wordt verdedigd dat een dubbele nationaliteit voor bewindspersonen (en voor kamerleden) onwenselijk is? Kunnen we ons een Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken voorstellen die tevens een Noord-Koreaans paspoort bezit?

Zie ook het doorgedraaide commentaar in Trouw, en een staatsrechtgeleerde op Elsevier.nl die een debat over de dubbele paspoorten 'bitter noodzakelijk' noemt.