De voorzetten van Klaas de Vries in de Ayaan-crisis

Toen Verdonk aan Hirsi Ali haar nationaliteit ontnam, had ze alle reden aan te nemen dat de PvdA haar zou steunen.

Op de ochtend na de Zembla-uitzending schreef PvdA-woordvoerder asielzaken op zijn weblog:

"Op kantoor kijk ik op de computer naar een opname van Zembla. Het is een schokkende uitzending. Alle verhalen die Ayaan tot nu toe heeft opgedist zijn leugens. Ze is niet gevlucht, ze heet niet Hirsi Ali, ze heeft een valse geboortenaam opgegeven en nog veel meer. "

En:

"Een leugentje om bestwil van een asielzoeker valt onder omstandigheden wel te begrijpen maar niet altijd te accepteren. Die mensen hebben vaak dingen meegemaakt die je niet wil weten. Hier is echter iemand die een relatief comfortabel leven heeft geleid, iedereen heeft misleid en voorgelogen en op die wijze Nederlander wist te worden."

Wat moet er gebeuren?

"Het is niet goed genoeg als de kandidaat lijsttrekker van de VVD, mevrouw Verdonk, aan Ayaan meedeelt dat ze haar niet zou hebben toegelaten. Dat had men indertijd ook niet gedaan, als men niet in de leugens getrapt was die door Ayaan werden opgedist.
De vraag is nu welk oordeel past over iemand die dat gedaan heeft, er tegen anderen dan haar partijgenoten over zweeg, en langs die bedrieglijke weg volksvertegenwoordiger meende te mogen worden."

In de tweede aflevering van Ayaan Hirsi Magan - nog steeds royaal vóór het kamerdebat - citeert de Vries met kennelijke instemming een eerder standpunt van minister Verdonk:

"Fraude om het Nederlanderschap te verkrijgen, weegt nog een tikkeltje zwaarder. De nieuwe rijkswet maakt onderscheid tussen identiteitsfraude en andere fraude. Wanneer het Nederlanderschap door identiteitsfraude is
verkregen en dit komt later uit, dan geldt ingevolge de nieuwe rijkswet dat iemand nooit Nederlander geworden is."

In het derde bedrijf, de dag voor het kamerdebat:

"En dat je met een valse identiteit geen Nederlander kunt worden of Kamerlid, lijkt mij op basis van wat ik nu gelezen heb ook tamelijk evident. Het feit, dat hier en daar -en vooral daar- een kruimel van de waarheid is gestrooid, doet daar niet aan af."

Hij gaat vervolgens door met het citeren van het inmiddels bekende Hoge Raad-arrest, dat betekent dat de naturalisatie nooit tot stand is gekomen. Prompt daarna gaat de telefoon en hoort de Vries dat Hirsi Ali in Washington gaat werken. Hij eindigt met:

"Ik hoop dat het haar daar goed gaat, met of zonder Nederlandse nationaliteit. "

In deel IV van Ayaan Hirsi Magan, terugblik op het debat:

"Mijn laatste dagboek eindigde maandagmiddag, toen bekend werd dat Ayaan naar Washington zou gaan. ’s Avonds rond tien uur sloeg de bom van Verdonk in. Het nieuws daarover heeft de hele week beheerst."

De bom van Verdonk sloeg in, maar wie stak de lont aan?

De minister mocht er, op grond van de geblogde visie van de PvdA-woordvoerder asielzaken, zonder meer van uit gaan in de sociaal-democratie een medestander te hebben voor haar standpunt dat Hirsi Ali geen Nederlander is. Dan wel, dat als zij dat standpunt niet zou innemen, de oppositiewoordvoerder haar met zijn inzichten en de door haarzelf eerder gedane uitspraken om de oren zou slaan.

Dat pakte anders uit.

de Vries beperkt zich dan ook, kort na het debat, wijselijk tot het royaal citeren uit de vele warme woorden die zijn fractievoorzitter in de kamer sprak, zoals:

"Het mededogen met Ayaan is vanavond terecht overweldigend, maar laten wij niet uit het oog verliezen dat in de wrede praktijk van het vreemdelingenbeleid dagelijks mensen worden geconfronteerd met beslissingen waarbij het gevoel voor verhoudingen en de menselijke maat helemaal zoek is geraakt."

In Ayaan Hirsi Magan V, na enig onderzoek in de Handelingen, kwam de Vries overigens dit weekend tot de conclusie dat op grond van de wetsgeschiedenis (parlementaire behandeling) de Hoge Raad het mogelijk, zelfs waarschijnlijk verkeerd heeft gezien. In dat geval is Hirsi Ali nog steeds Nederlander.