Verkeerd signaal?

Eerder schreef ik, hier en hier, over het zwijgen van links over "smalende godslastering" (art. 147 en 147a WvS) tijdens het als fundamentele Kamerdebat van vorige week over de grondrechten. Op 23 november 2004 stemden PvdA, SP en Groen Links tegen de motie-Lousewies van der Laan (D'66) om de godslastering af te schaffen, die ze enkele dagen eerder hadden gesteund en door Marijke Vos (Groen Links) zelfs mede was ondertekend.

Er werd nog wel iets gewisseld tussen minister de Graaf en Boris van der Ham van D'66. Uit het stenografisch verslag:

Minister De Graaf:

(...)

In eerste termijn zijn enkele opmerkingen gemaakt over godslastering. Minister Donner heeft een onderzoek aangekondigd naar de mogelijkheden voor verruiming van de strafbaarstelling van godslastering. Dit externe onderzoek zal medio dit jaar van start gaan en naar verwachting zal het in het begin van 2006 worden afgerond. Ik zeg met name tegen de heer Van der Ham dat ik tot nu toe nog geen serieuze argumenten heb gehoord om de strafwet op dit punt aan te scherpen. Of die argumenten er wel zijn zal moeten blijken uit het onderzoek dat door minister Donner is toegezegd.Het vrije debat is het belangrijkste middel om met dergelijke kritiek om te gaan. In de rechtspraktijk is op z'n zachtst gezegd nog niet gebleken van een grote behoefte om het huidige artikel over godslastering vaker toe te passen. Afschaffing van het huidige artikel is echter weer het andere uiterste en op dit moment zeker niet het meest gelukkige signaal. Ik wil het voor dit moment hierbij laten, zeker ook omdat u hierover te zijner tijd met minister Donner verder zult spreken naar het aanleiding van het onderzoek hiernaar.

De heer Van der Ham (D66): Daar gaat het natuurlijk wel over. U gaat later nog in op mijn bijdrage over wat in het publieke debat leidend moet zijn. In ieder geval kun je je afvragen waarom je een wetsartikel zou laten bestaan dat eigenlijk niet zo vaak wordt gebruikt. Je kunt dus ook de omgekeerde vraag stellen.

Minister De Graaf: Dat is op zichzelf een zeer boeiende vraag. Het strikt toepassen daarvan op de wetgevingspraktijk, bijvoorbeeld op alle plaatselijke politieverordeningen van alle gemeenten, zou een enorme schoonmaakactie kunnen opleveren. Weet u, vaak had wetgeving ooit een reden om te worden ontworpen en vaak leidt zij een sluimerend bestaan. Toch kan het nuttig zijn om die te hebben en ooit toe te kunnen passen. Bovendien kan het uit de wet halen van een artikel, al wordt het niet echt toegepast, symbolisch een slechte werking hebben. Al wordt het artikel over godslastering sinds een kleine veertig jaar niet gebezigd, ik ben van mening dat het eruit halen ervan wel eens een maatschappelijk ongelukkige betekenis kan krijgen, nu sinds enkele maanden een gevoelig debat wordt gevoerd. Dat beogen u en uw fractie ook niet.

De heer Van der Ham (D66): Het punt is natuurlijk dat je je moet afvragen welk moment daar wel geschikt voor is. Elk moment om iets af te schaffen, kun je als ongeschikt kenmerken. Dat is ook een kwestie van interpretatie en smaak, zou je bijna kunnen zeggen. Het is natuurlijk juist wel van belang voor dit debat over de pluriforme samenleving. Iedereen huldigt er opvattingen over, ook de religieuze leiders. Ik heb gezegd dat zij heel ver mogen gaan met het geven van hun opvattingen daarover. Dat is gelijk aan allerlei andere opvattingen. Dan is het toch heel logisch om te zeggen: "gelijke monniken, gelijke kappen, dat wetsartikel zondert iets uit, terwijl dat niet nodig is omdat het ook in andere wetsartikelen wordt geregeld"? Juist nu is het tijd om het af te schaffen.

Minister De Graaf: Voorzitter, ik zie wel of het debat in de Kamer nog tot moties of nadere discussies over godslastering leidt. Het lijkt mij op zichzelf niet vreemd om het onderzoek af te wachten dat collega Donner heeft aangekondigd. Dat kan ik alleen niet voor de Kamer beslissen."

Dus: er komt door Donner een onderzoek naar verruiming van het artikel, het onderzoek begint pas medio 2005 en er wordt pas ergens in 2006 over gerapporteerd. Hoezo hete aardappel?

En die moties of andere discussies kwamen er in het debat dus niet.

Het aankaarten van het afschaffen van het verbod op "smalende godslastering" in het kader van dit "echte debat over de grondrechten", dat Wouter Bos in november had aangekondigd bleef uit. Links zweeg. (Rechts overigens evenzeer: ook VVD en LPF hielden stijf hun mond dicht).

Maar nog even terug op de Graaf: het uit het strafrecht halen van het gewraakte artikel kon wel eens een "maatschappelijke ongewenste betekenis krijgen" in deze tijd dat er een "gevoelig debat" over wordt gevoerd. Opnieuw, het "verkeerde signaal".

Opnieuw (zie ook nog hier): in de nasleep van de moord op iemand die zijn mening uitte, en in een tijd dat het leven van twee kamerleden, een burgemeester en een wethouder direct wordt bedreigd vanwege hun standpunten, is het duidelijk maken dat de vrijheid van meningsuiting het fundament is van onze identiteit juist van maatschappelijk zeer gewenste betekenis, en derhalve het juiste signaal in de confrontatie tussen vrijheid en fanatisme. Op die duidelijkheid en de bijbehorende moed en rechte rug van de door ons gekozen politici zit de samenleving met smart te wachten.

Geknutsel aan het kiesstelsel

Thom de Graaf (Tommy Boltini, volgens Plasterk vandaag - 27/2 - in Buitenhof) toert rond in zijn (circus-)bus om de rechtstreeks gekozen burgemeester te promoten, de VVD wil de formateur laten kiezen (althans degene die aan de Majesteit als zodanig wordt voorgedragen), volgens diverse krachten moeten er districtenstelsels komen met grote districten of kleine districten, of Erst- en Zweitstimme naar Duits voorbeeld, en ga zo maar door.

H.J. Schoo zei gisteren in de Volkskrant:

"De Fortuyn-revolutie was het zoveelste signaal - het eerste klonk al in 1966 - dat Nederland na de verzuiling toe is aan een anders vormgegeven democratie".

Lijkt me niet.

De bewegingen van de 60'er jaren, de onvrede van 2001, ze duiden op een grote onvrede met hoe de maatschappij er uit ziet. De burgers willen dat de samenleving verandert, niet het kiesstelsel.

De enige broodnodige staatkundige vernieuwing, en die staat dus juist niet op de agenda, is het referendum op lokaal en nationaal niveau, zowel correctief (achteraf dus) als initiatief (burgers die zelf iets voorstellen).

Vóór de eisen van een lokaal referendum tot nagenoeg onhaalbare hoogtes werden opgeschroeft, hebben we er een paar gehad die lieten zien dat burgers heel goed in staat zijn in referenda zin van onzin te onderscheiden. Het plan om Rotterdam op te splitsen in 11 gemeenten werd 90-10 verworpen. Het initiatief van de "milieubeweging" (de op subsidies en postcodeloterijgeld draaiende, quasi-ambtelijke buitendienst van de Ministeries van VROM en LNV) om de nieuwbouwwijk IJburg bij Amsterdam af te schieten, ging eveneens roemloos ten onder.

Geef de burgers de kans, en binnen de kortste keren worden de electriciteitsbedrijven en de spoorwegen weer nutsbedrijven, voorziet de gezondheidszorg in echte gezondheidszorg, en zorgen de sociale verzekeringen weer in sociale zekerheid voor degenen die de premies betalen. Voor je het weet mogen ook de dorpen weer bouwen voor hun kinderen, in plaats van ze naar de stedelijke centra uit te moeten plaatsen, en wordt de Maasvlakte aangelegd zonder dat de baby-larven nabij Noordpolderzijl er met de haren worden bijgesleept.

De gekozen burgemeester zal leiden tot beauty-contests - zoals nu al blijkt uit de Grootmeesters - en een chaos veroorzaken in gemeenteland: Raad, Wethouders en Burgemeesters, elk met een eigen mandaat, zullen in een voortdurende machtsstrijd verwikkeld raken. De huidige dualisering - met Raad vs. College - is voor veel gemeenten al teveel om te behappen.

Het districtenstelsel heeft vooral in de V.S. geleid tot zwakke partijen en corruptie en machinaties op alle niveau's. Niet voor niks willen de geestverwanten van D'66 in Engeland - de liberale democraten - juist af van de districten en toe naar evenredige vertegenwoordiging.

De VVD en Islamitisch onderwijs

Het liberaal manifest wil dat aanvaarding van de Nederlandse rechtsorde wordt toegevoegd aan artikel 23 van de Grondwet. Anders gezegd, bijzondere scholen moeten de rechtsorde uitdragen en mogen geen homoseksuele leraren weigeren. Dat soort dingen.

Het centrale probleem ligt ergens anders. De essentie van islamitisch onderwijs ligt in het aanleren van verkeerde rollen aan jongens en meisjes. De juf mag niet het gebed zeggen, want de jongens mochten eens worden afgeleid door haar ronde vormen. De meisjes zitten achteraan. De jongens moeten de eer van de meisjes verdedigen. (We weten waar dat toe kan leiden). Zie ook hier. Maar vooral hier: deze uitzending van NOVA op 13 december 2003 over een bezoek van Hirsi Ali aan een islamitische basisschool was spectaculair in zijn eenvoud. En die ging nog over een nogal liberale school; de meeste islamitische scholen lieten Ayaan niet binnen.

In het islamitisch onderwijs worden de leerlingen niet opgevoed tot zelfstandige, vrije, gelijke individuen, maar krijgen ongelijkheid tussen mannen en vrouwen, en een onderdrukte seksualiteit aangeleerd. Dat los je niet op met een lesuurtje democratische rechtsorde.

De VVD en de burgers

Geert Dales licht in de Volkskrant (26 februari 2005) zijn Liberaal manifest toe. Hij zegt o.a.:
"Te veel besluiten vallen nu in niet-controleerbare zelfstandige bestuursorganen en departementale hierarchieën".

Hij heeft helemaal gelijk. Beetje laat.

De vraag is dit. Toen Nederland, met ingang van Paars I, begon met de introductie van de ZBO's was in het Verenigd Koninkrijk de ramp van de Quango's (de Quasi Non-governmental Organisations) al in volle omvang duidelijk. De VVD trok toen niet aan de bel. Waarom niet?
En waar blijft de parlementaire enquete over de onafzienbare reeks debacles op het gebied van marktwerking en verzelfstandigingen.

De VVD heeft kansen zijn leven te beteren. Twee voorbeelden.

Stop onmiddellijk met de flauwekul rond de energiebedrijven. Breng ze weer onder democratische controle, noem ze weer nutsbedrijven en zorg dat er een energiebeleid komt. Val de burger niet lastig met onzin als het kiezen van een stroomleverancier. We hebben wel iets beters te doen.

Ten tweede, de zg. "marktwerking" in de zorg. Terwijl Fortuyn een punt maakte van de wachtlijsten, bleven er onverstoorbaar berichten verschijnen over de komende "regiefunctie van de verzekeraars in de zorg". De haren rezen me ten berge. De ramp in Amerika met de HMO's - Health Management Organizations, ofwel regievoerende verzekeraars die de burgers uit besparingsoogpunt de juiste medische behandeling ontzegden - was inmiddels overduidelijk. Waar was Dales toen?

De ramp in de gezondheidszorg begint inmiddels concrete vormen aan te nemen. Ziekenhuizen hebben geen geld meer om de optimale medicijnen voor te schrijven of de noodzakelijke behandelingen uit te voeren, meldt het Journaal vandaag opnieuw. Margo Trappenburg (nu met goede foto, bij haar NRC-column kijkt ze altijd als een verschrikt hert in de koplampen) zegt er vandaag in Volkskrant zeer behartigenswaardige dingen over: "De burger wil zich niet suf kiezen". We willen gewoon de best mogelijke zorg, geen beknibbeling en ook geen betutteling. Breng de zorg onder democratische controle. Waar is de VVD?

Het tekort van links

Het zwijgen van links over islam, grondrechten en democratie, dat zijn intree deed op 23 november 2004, is levensgevaarlijk. De vloer wordt overgelaten aan rechts, Eerdmans - die op zoek is naar een dictator -, Wilders, en allerlei lieden die op het Internet lopen te schelden op de "linkse kerk". Allerlei volk waar ik niet op zit te wachten. Bovendien, en als vanouds, hebben we van rechts weinig te verwachten. De manier waarop een aantal rechtse spraakmakers (zie hier) Hirsi Ali lieten vallen als een baksteen was buitengewoon weinig verheffend. De gedachte die spreekt uit uitspraken van Wiegel, Nawijn en Kroes is in essentie: als zij (HA) zich maar eens met iets anders gaat bezighouden, gaat het probleem vanzelf weg (en gaan ze niet ook nog eens op ons schieten).

Het grote gevaar is dit.

Er leeft onder "gewone Nederlanders", en ook onder bijvoorbeeld de linkse jaren-zeventig generatie (de baby-boomers), een flinke, nog latente weerzin tegen de aantasting van onze, zeg maar, verworvenheden als gevolg van concentraties van allochtonen. Hirsi Ali werd niet zomaar vrouw van het jaar 2004 onder Volkskrant-lezers, en kreeg ook niet zomaar de Harriet Freezer-ring uit handen van Cisca Dresselhuys (HA nu eens niet in gezelschap van witte mannen!). De woede over de kwestie Bert-en-Marja was buitengewoon.

Op 2 november 2004 gebruikte Heleen van Royen in haar woede al de term "opzouten".

Als links geen manier vindt om de verworvenheden van onze samenleving te waarborgen, en geen manier vindt om de onvrede, zeg maar woede, over wat die samenleving bedreigt te kanaliseren in een aanpak die en onze identiteit garandeert en nieuwe Nederlanders een plek geeft, dan gaat het mis.

De kans is aanzienlijk dat de moord op van Gogh niet de laatste was. Als er op het moment van de volgende aanslag geen zicht is op een linkse uitweg uit het probleem, zullen er krachten ontstaan die "opzouten" tot oplossing definiëren.

Stilte, zoals de linkse politiek die nu betracht, of ontkenning, waar Mak mee aan komt, het is de kop in het zand steken.

De VVD, Mak en de Anne Frank-strategie

In de Volkskrant schrijven twee 'prominente' VVD'ers (adviseurs van respectievelijk van Aartsen en Zalm) een kritiek op het pamflet van Mak. Die komt overeen met wat Ephimenco al eerder in Trouw schreef (hier) en wat in deze blog werd besproken (hier, en hier). En zojuist hier.

De Volkskrant vindt het zelf wel bijzonder: ze kondigt het ingekomen stuk zelfs aan op de voorpagina. Kritiek op Mak! En dat terwijl Jan Blokker himself nog wel had geschreven dat het zo'n geweldig boekje was. De NRC vindt het nog bijzonderder, want deze krant meldt vervolgens het ingekomen stuk ook, terwijl het in de concurrent was verschenen.

Mak hanteert de demoniseringsstrategie die Melkert, Rosenmöller en Thom de Graaf tegen Fortuyn hanteerden. Naar de infameuze opmerking van de Graaf: de Anne Frank-strategie.
De VVD'ers gaan in hun analyse nog wel wat verder dan Ephimenco (en Willem), door de term karaktermoord te introduceren. Ze hebben gelijk.

Het meest weerzinwekkende in de benadering van Mak is zijn behandeling van Theo van Gogh. "anti-semiet", "schoft", "De filmmaker Theo van Gogh lag die hele ochtend in zijn blauwe jackje dood te wezen..", "berucht auteur", Submission I als "corveeklusje", "tierend beest", "afwijking", en dat nog maar op twee bladzijdjes (p. 8,9) van het boekje. Wat is de relevantie van dit soort opmerkingen? Is het daarmee minder ernstig dat hij werd vermoord. Deed van Gogh maar alsof hij dood was ("lag dood te wezen")? Of was het eigenlijk zijn eigen schuld?

Had van Gogh het er eigenlijk zelf naar gemaakt dat hij vermoord werd? De "eigen schuld, dikke bult"-theorie, waarnaar Cliteur later refereerde (en die hij natuurlijk verwierp). Die nooit werd uitgesproken, maar later doorschemerde in de vuurwerktheorie van Brinkhorst.

SGP, vrouwen en islam

Of het vooruitgang is, laat ik aan U over, maar van de SGP-website het volgende citaat:

"Een rechtgeaard SGP'er kan daar [verbetering van de positie van vrouwen en meisjes/willem] alleen maar achter staan, al was het maar omdat hele volksstammen moslimvrouwen en Afrikaanse meisjes met de bijbelse boodschap van gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen stukken beter af zijn dan met de Koran en weet ik wat voor ander heilig heidens boek."

Links en de grondrechten: het I-woord.

Op 24 februari ging de Kamer verder met het bediscussiëren van de grondrechten. Hiervoor wees ik er al op dat links de belofte de afschaffing van art. 147 en 147a over "smalende godslastering te bespreken in het "echte debat over de grondrechten", en dat die belofte smalend gebroken werd. Van de drie linkse partijen stipte alleen de SP het punt aan, maar schoof het weg naar de verre toekomst. PvdA en Groen Links spraken er in het geheel niet over. Overigens ook geen woord over deze zaak van VVD of LPF.

De essentie van het actuele debat over grondrechten - de verhouding tussen democratische staat en islam - werd eveneens zorgvuldig gemeden. Het akelige feit dat een deel van de vrijheid van meningsuiting de facto buiten werking is gesteld, omdat alleen nog de zeer moedigen onder ons (grotendeels Nederlanders van allotochone afkomst) in het openbaar durven te spreken,werd zorgvuldig gemeden, maar juist daarmee genadeloos geïllustreerd.

De Kamer spreekt niet meer over islam, grondrechten en vrijheid van meningsuiting.

Het leek in eerste instantie een curieuze theorie, maar het lijkt er nu inderdaad op dat zimmitude zijn intrede in de nationale politiek heeft gedaan.

In plaats van stromingen in de islam die zich tegenover de democratische rechtsorde stellen, werd nu die arme Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) de kop van Jut. Die gaan in geen geval schieten, dus dat kan geen kwaad. Klaas de Vries van de PvdA had zelfs aandachtig de website van de SGP bestudeerd.

(Waar moet dit land naar toe? Voorheen keken de SGP'ers principieel niet eens naar het boze oog - de televisie - nu hebben ze zelf al een website op dat van pornografie vergeven Internet.)

Hoe zat dat wel niet met de SGP? Was dat niet anti-democratisch? Verklaar U nader, heer van der Staay! De staatkundig gereformeerden kregen het vuur na aan de schenen gelegd.

De SGP streeft inmmers in beginsel naar een theocratie. Dat streven is ongeveer even theoretisch als het streven van de PvdA naar socialisme.

In de praktijk, en in de geschiedenis, zijn de zwartekousenkerkers trouw en onderdanig aan elk gezag. In het verzet in de 2e wereldoorlog speelden de bonders en de gekrookte rieters geen enkele rol, heel anders dan de reguliere gereformeerden die - samen met de CPN - het voortouw namen.

De politiek liep aldus in het "echte debat over de grondrechten" met een hele grote boog om het I-woord heen, en een door heel veel woorden gemaskeerde stilte viel over de democratie.

Links breekt belofte over grondrechten

(Deze blog begint, hier, met de opzegging van mijn bijna dertig-jarig lidmaatschap van de Partij van de Arbeid. De directe reden was een stemming over een motie.)

Op 23 november 2004 stemden PvdA, Groen Links en SP tegen een motie van Lousewies van der Laan (D'66) die de "smalende godslastering" uit het Wetboek van Strafrecht wilde schrappen. Aanvankelijk hadden de drie partijen krachtig hun steun betuigd aan van der Laan, Marijke Vos van Groen Links had hem zelfs mede-ondertekend, maar in enkele dagen van zwijgen was men ineens van mening veranderd.

De stemverklaring van Wouter Bos vindt U hier.

Hieruit:

"De vrijheid van meningsuiting omvat ook het recht op religie-kritiek. Er is geen reden om in het wetboek van strafrecht godslastering anders te behandelen dan andere vormen van smaad, kwetsen of beledigen."

(...)

"Het echte debat over grondrechten, inclusief de vrijheid van meningsuiting, de vraag naar de grenzen die door wijsheid, fatsoen en beschaving gesteld worden versus de vraag waar we onze toevlucht moeten nemen tot het strafrecht, dat debat moet nog steeds plaats vinden.
Op een beter moment, met meer tijd, meer zorgvuldigheid en meer aandacht dan bij een vragenuurtje of tweede termijn van de Justitie-begroting mogelijk is."

Links was vóór de vrijheid van meningsuiting (en vóór het afschaffen van artikelen 147 en 147a van het Wetboek van Strafrecht die gaan over "smalende godslastering"), maar toen even niet.
Die discussie moest ingebed in "het echte debat over grondrechten".

Dat moment was dinsdagavond, 22 februari.

Vier uur lang debatteerden de dames en heren, haalden grote wijsgeren aan, behandelden de gehele Vaderlandse geschiedenis, (de-)construeerden hierarchieën tussen artikelen van de grondwet, en wat al niet.

Maar wat zei links over art. 147 en 147a?

De SP zei dat men deze "op termijn" zou willen afschaffen:

"... godslastering wordt niet van de voorvaderlijke rommelzolder gehaald en mag op termijn wat mijn fractie betreft uit het Wetboek van Strafrecht verdwijnen."

Echter:

"... zal de SP-fractie er bij de eerstvolgende gelegenheid dat het Wetboek van Strafrecht herzien wordt voor pleiten om de artikelen 111, 112 en 113, de majesteitsschennis, en artikel 118, belediging van een bevriend staatshoofd uit het Wetboek van Strafrecht te schrappen."

Dus niet 147 en 147a. "Op termijn" is bij de SP equivalent aan St. Juttemis.

Groen Links, mw. Halsema, beperkte zich tot het jennen van Boris van der Ham van D'66 , die de wens tot afschaffing van 147/147a tenminste nog noemt. Wel worden volgens het Stenografisch verslag zes pagina's discussie gewijd aan de grondwettelijke bescherming van dieren zoals Halsema die voorstaat. De vrijheid van meningsuiting voor mensen komt verder niet aan de orde.

De Partij van de Arbeid, bij monde van Klaas de Vries, deed er - voor wat betreft dit onderwerp - geheel en al het zwijgen toe.

Op 23 november werd de linkse kiezer door zijn partijen belazerd. Met al te doorzichtige gelegenheidsargumenten werd de "smalende godslastering" doorgeschoven naar "het echte debat over grondrechten". In dit "echte debat" van 22 februari werd het onderwerp angstvallig gemeden. Niks motie en initiatiefwetsontwerp. Zelfs geen voornemen het onderwerp bij de eerstvolgende herziening WvS te regelen.

En de media, zij zwegen eveneens.

Overigens gaat het debat op 24 februari verder.

De gesluierde monologen...

Femke Halsema organiseerde eentheater voorstelling van "De gesluierde monologen" voor leden van de Tweede Kamer. Het Journaal liet er beelden van zien. Nederlandse moslima's over sexuele onderdrukking. Uitzonderlijk, bloemrijk, indringend, doorsnijdend, onwaarschijnlijk mooi, en onverstelbaar effectief.

(Hiervan wil ik een DVD voor vaderdag!)

Er zullen mensen opstaan die zeggen dat deze aanpak veel beter is dan die van Submission I, omdat ze het geloof zelf niet ter discussie stelt.

Best mogelijk.

Geert Mak zegt dat eigenlijk al in "het pamflet" als hij er op wijst hoe de Iraanse Shirin Ebadi overal hartstochtelijk door medemoslima's wordt toegejuicht, terwijl Ayaan meestal wordt omringd door witte mannen.

Je hebt het als individu echter niet voor het kiezen. Ayaan is klaarblijkelijk tot de persoonlijke overtuiging gekomen dat Allah niet bestaat, en dat ze - voor haarzelf - de islam afwijst, en dat er maatschappelijk gezien aspecten van de islam zijn die strijdig zijn met de democratie. Of je gelooft of niet is onderdeel van de persoonlijke worsteling, geen actiestrategie.

Als analyse is de gedachtengang van Ayaan fundamenteel superieur. Ze ziet verband tussen godsdienst, cultuur en traditie, en het is onwetenschappelijk dat verband te ontkennen.
Haar eigen ontwikkeling is analoog aan de ontwikkeling van al diegenen die zich aan het gereformeerde geloof hebben ontworsteld, en daarna niet zijn ophouden de negatieve consequenties van dat geloof en de bijbehorende cultuur en tradities aan de kaak te stellen.

Dat neemt niet weg dat degenen voor wie de eigen overtuiging het mogelijk maakte binnen de christelijke godsdienstige gemeenschap voor verandering te werken, uiteindelijk effectiever waren dan de critici van buitenaf. De gereformeerde theoloog Harry Kuitert (bijvoorbeeld) heeft veel meer bijgedragen aan de transformatie (ten goede) van het calvinisme dan (bijvoorbeeld) de vrijdenker en anarchist Anton Constandse, en zo kan het goed zijn dat de dames van De gesluierde monologen veel effectiever zijn dan Hirsi Ali.

Hoe politiek is het persoonlijke?

Marcel ten Hooven schreef gisteren in Trouw over Hirsi Ali als a-typsiche, want actievoerende VVD'er:

"Zij brengt ook het herkenbare linkse thema in de praktijk dat al het persoonlijke politiek is. Links bedoelde met die slogan uit de jaren zeventig dat de emancipatie van het individu een politieke aangelegenheid is en daarmee een onderwerp van wetgeving."

Eigenlijk was de leus in kwestie een legitimatie van (voormalige) actievoerders, vooral feministen, om zich terug te trekken in de praatgroepenbeweging. Praatavonden over achtergrond, ouders, jeugd, liefde, sex, geloof, relaties, vooral relaties, internalisatie, de onderdrukker in jezelf, de onderdrukking door de mannen in het algemeen, door je eigen vriend in het bijzonder, of dat relaties met mannen sowieso uit den boze waren, over vanillesex, over het eigen lijf, over angst, onzekerheid, concurrentie tussen vrouwen (om mannen dus), over Scenes uit een Huwelijk en over de Schaamte voorbij.

Weet je nog?

(Wie als eerste weet te melden wat vanillesex was, krijgt een virtuele knuffel.)

Van de weeromstuit kreeg je ook mannenpraatgroepen. Hierin praatten mannen met elkaar die zich er zeer van bewust waren buitengewoon onvolmaakte wezens te zijn, die bovendien (desondanks) in staat waren vrouwen genadeloos te onderdrukken.

Wie zich soms voorzichtig afvroeg of het niet weer eens tijd werd voor een spandoek of een bezetting, voor wat politieke actie in plaats van al dat gepraat, kreeg te horen: ja maar, het persoonlijke is politiek.

Bedoeld werd niet dat, zoals ten Hooven wellicht meent, dat de emancipatie van het individu langs parlementaire weg en wetgeving moest worden geregeld. Zo groot was de waardering voor de staat bepaald niet. (Later, vanaf ongeveer 1979, toen de staat en de collectiviteit zichzelf begon te vernietigen - en dat proces gaat nog steeds door - bleek dat we beslist te weinig van haar hadden gehouden).
Met "het persoonlijke is politiek" werd uiteindelijk bedoeld dat maatschappelijke en culturele verhoudingen doorwerken in hoe individuen zich voelen en zich in relatie tot elkaar gedragen.

In die zin is Ayaan zeker aanhanger van de "het persoonlijke is politiek"-gedachte. Haar object van activiteit leent zich daartoe: hoe cultuur, traditie en godsdienst kunnen leiden tot geweld tegen en nietsontziende onderdrukking van vrouwen.

Brinkhorst en het vuurwerk

Brinkhorst kwam indertijd in Vrij Nederland (@@ december) met de mededeling dat hij bij het zien van Submission I had gedacht: dit is het aansteken van een sigaret in een vuurwerkfabriek.

Slechts twee vragen hierover, ver over tijd, maar niettemin actueel:

Wij kiezen volksvertegenwoordigers en die benoemen weer ministers, die er op hun beurt voor horen te zorgen dat onze samenleving een bloementuin is, waarin rustig een sigaret kan worden opgestoken, en niet een vuurwerkfabriek. Op welke wijze heeft Brinkhorst in deze taak voorzien?

En: Brinkhorst zag in augustus 2004 blijkbaar al het gevaar van het ontploffen van de vuurwerkfabriek, als gevolg van de film Submission I. Welke stappen nam hij terstond om de veiligheid van de cineast te garanderen?

Wiegel en Hirsi Ali

Wiegel verscheen in Buitenhof op @@ januari, en veroorloofde zich enige opmerkingen over Hirsi Ali. Je kon je afvragen of ze in het parlement wel zo gelukkig was, of ze niet beter een internationale carriere kon nastreven (vooral heel ver weg?), dat soort dingen. Hij stelde ook: Hirsi Ali eiste van kinderen op een islamitische basisschool dat ze een keuze maakten tussen de Koran en de Grondwet.

Nu formuleert Ayaan in woord en geschrift een uitzonderlijk nauwkeurig Nederlands, dat je bij autochtonen zo goed als niet tegenkomt. Haar taalgebruik lijkt bijna op dat van de autistische Nobelprijswinnaar voor de literatuur Coetzee (van dat wonderbaarlijke interview met Wim Kayzer), die alleen iets zegt als hij absoluut zeker is van de juistheid ervan. Coetzee zegt dus heel weinig, en met veel stilte tussen de zinnen.

Ayaan deed dus ook iets anders dan waarvan ze door Wiegel werd beticht. Een Nova-redactrice haalde het voor mij terug:

Hirsi Ali vertelt in de klas dat in Nederland voor de grondwet alle mensen gelijk zijn of ze nou jood, homoseksueel, ongelovig, man of vrouw of wat dan ook zijn. In de Koran staat daarentegen dat de ongelovigen moeten branden en dat homoseksualiteit niet is toegestaan. Dan vraagt zij de kinderen (quote): "Wat kiezen jullie? Wat heeft voorrang: Allah of de grondwet?"

Ze legt de kinderen dus een vraag voor. De respondentjes hadden bijvoorbeeld ook als antwoord kunnen geven: wat een rare vraag/dat weet ik niet/daar heb ik nog nooit over nagedacht. Ze werden niet gedwongen tot een keuze. (Maar de kleintjes vertoonden geen spoor van twijfel, overigens).

Daarna kwam nog Nawijn in Buitenhof [datum], die gewoon stelde dat Ayaan een hele godsdienst belachelijk maakte (Fortunisme is leuk, maar je moet er geen risiko's mee lopen), en mevrouw Kroes [datum] die haar adviseerde zich eens bezig te gaan houden met de internationale vrouwenhandel.

Zo scheiden zich de bokken van de schapen.

Ayaan contra islam?

Marcel ten Hooven schrijft in Trouw van vandaag, over Hirsi Ali:

"Van Aartsen corrigeerde haar onlangs ook openlijk met de verzekering dat ook de VVD zich in de strijd tegen terroristische geweld niet tegen de islam of andere religies keert. Daarmee nam hij afstand van Hirsi Ali's opvatting dat moslims alleen in het westen kunnen integreren als zijn hun religie afleggen".

Dat is dus niet Hirsi Ali's standpunt!

De verduidelijking van van Aartsen was inhoudelijk overbodig, en er op gericht de bolknakken en parelkettinkjes in zijn achterban die slechts over beperkte analytische vermogens beschikken gerust te stellen.

Respect2all?

Kort na de moord op van Gogh deed premier Balkenende een polsbandje om, onder het motto respect2all. (Een vindingrijke poster duidde het ding al aan als "het oranje vlooienbandje".)

Een poging tot verheldering van het begrip respect.

Hoewel het woord tot de Nederlandse taal behoort, wordt het weinig gebruikt in relatie tot personen of groepen. We horen het begrip vooral in relatie tot een activiteit: "zo kort na een blessure een dergelijke prestatie neerzetten, dat verdient respect".

In verband met groepen of personen wordt het dubieuzer.

Om precies te zijn, in dat verband is respect een mafia-term. De gangster stelt zijn eis: "Show some respect". En de underboss kust de ring van de capo di tutti capi. Vervolgens begrenst de capo zijn territorium ten opzichte van andere capi. Ze respecteren elkaars domein.

Respect is het tegendeel van gedeelde waarden. Het is het naast - of tegen - elkaar voortbestaan van tegenstelde waarden en belangen.

Respect is een term uit culturen die gebaseerd zijn op eer versus gezichtsverlies, en niet, zoals de Nederlandse, op basis van schuld en boete.

Respect betekent het met rust laten van de ander, op straffe van geweld. Een status quo op basis van respect is inherent instabiel. Altijd komt er een moment van verzwakking van de boss, of van de concurrerende capo, en worden machthebbers verdreven, of territoria veroverd.

Balkenende's polsbandje betekende: als jullie mij met rust laten, mogen jullie verder je gang gaan.

Links, de ezelneuker, en de islam.

De linkse partijen stemden op 23 november tegen de motie van Lousewies (D66) om godslastering uit het Wetboek van Strafrecht te halen. Donner had zojuist voorgesteld om het artikel - ooit ingediend door zijn grootvader en door de rechter in de jaren zestig feitelijk buiten werking gesteld in de zaak tegen Gerard Reve - te reactiveren. De tot het RK-geloof bekeerde auteur Reve had destijds in een boek gesuggereerd dat God een ezel was en als zodanig een object van begeerte. De ezelneuker werd vrijgesproken van smalende godslastering.

Veertig jaar later lag een andere kunstenaar dood op straat wegens smalende godslastering.

Parlementair links had met groot enthousiasme de motie Lousewies ondersteunt, Marijke Vos, moedig genoeg om machtige bouwbedrijven aan te pakken, had de motie zelfs ondertekend. Een paar dagen laetr, zonder een ook maar bij benadering begrijpelijke verklaring, stemden PvdA, Groen Links, en SP tegen de motie-Lousewies.

Wat is er gebeurd in die twee dagen? Bedreigingen? Massale lobby vanuit moslim-minderheden? Een hele lange fax van Geert Mak? Geef ons in vredesnaam een fatsoenlijk antwoord.

23 november 2004 zal voor links voortleven als day of infamy.

Femke Halsema wil nu de rechten van het dier opnemen in de Grondwet. Misschien kan ze eerst eens nadenken over het handhaven van de rechten van de mens uit de bestaande Grondwet.

Dhimmies!

Vooral onder de rechtse islamcritici, overigens niet 's werelds meest frisse of welschrijvende groep, is de laatste tijd de term Dhimmie in opkomst. Een Dhimmie is iemand die zichzelf ondergeschikt maakt aan islamitische opvattingen, in de hoop dan nog de eigen identiteit te kunnen handhaven. Koptische Christenen in Egypte, Joden in de Arabische wereld. Wordt nu losgelaten op de Makkianen.

Ontleend aan de Engelse spelling van zimmitude. Zie hiervoor:

www.arabistjansen.nl/zimmitude.doc

Terreur of gewoon moord

Herman Philipse in Buitenhof van vandaag was het ook opgevallen.

De moord op van Gogh was niet, zoals Anil Ramdas meende (zie post @), gewoon moord, maar terreur omdat deze de bedoeling had de bevolking, of delen van de bevolking angst aan te jagen.

Eerwraak is niet, zoals Donner dacht, gewoon moord, maar heeft ook tot doel andere vrouwen te intimideren. Dit kan ook met jou gebeuren!

Dat is dus wel degelijk terreur.

Over de "gewone" moorden onder criminelen liggen weinig mensen wakker, op andere andere criminelen na. De georganiseerde misdaad weet dat afrekeningen waarbij gewone burgers, laat staan functionarissen van politie of justitie, het slachtoffer worden bad for business zijn.

Merkwaardig dat het onderscheid voor op zich intelligente mensen zo moeilijk te vatten is.

Geert Mak en het terrorisme

Volgens Mak loopt het allemaal wel los met de terroristische dreiging van de radicale islam in Nederland.

Twee dingen.

Het gaat om maar 150 potentiële terroristen, en dat is 0,04% van de Nederlandse moslims. Verwaarloosbaar? De Rote Armee Fraktion heeft waarschijnlijk die omvang nooit bereikt, en toch heeft ze de Bondsrepubliek ongeveer een decennium lang in haar greep gehouden. 150 religieus geïnspireerde fanatici, strevend naar het martelaarschap, in een klein land, dat lijkt mij een reusachtig probleem.
Bovendien is daar de vraag naar het draagvlak. Hoe groot is de cirkel van actieve supporters, hoe groot is de passieve steun daar weer om heen. RAF, ETA, IRA hebben alleen maar kunnen overleven omdat er zich veel grotere bevolkingsgroepen omheen bevonden die in geld, onderdak, of minstens draagvlak voorzagen, en van waaruit bovendien steeds nieuwe recruten konden worden geworven.

Ik stel een suggestieve vraag. De allereerste, primaire reactie van iedere autochtone Nederlander op het nieuws van de moord op van Gogh was: hoe onvoorstelbaar erg dat in Nederland een mens om zijn mening werd vermoord. Cohen verwoordde dat nog eens in de luiddruchtige bijeenkomst op de Dam. Maar voor welk deel van de Marokkaanse Nederlanders was dat niet de allereerste, primaire reactie? Voor de taxi-chauffeur die langs het lijk reed en riep dat de dood van Gogh's verdiende loon was, in elk geval niet.

Het is mij niet begonnen om rechtsgetinte haatzaaierij. Het gaat mij wel om aan te duiden dat het terrorisme-probleem groter is dan 0,04%. Het gaat er mij bovendien om dat de combinatie van terreur en culturele intolerantie (homohaat, vrouwenhaat, anti-seksualiteit) een heel ernstige bedreiging is van onze manier van samenleven.

Een tweede punt is Mak's vergelijking met terrorisme in verschillende buitenlanden. De Britten bleven gewoon hun leven leven tijdens de Blitz, de Spanjaarden reageerden helemaal niet hysterisch na 2 maart 2004, en de Israeli's bleven toch maar met de bus reizen. Op één en ander valt af te dingen (de Spanjaarden komen nu met vergaande immigratiewetgeving; de Israeli's reageerden met massaal militair geweld tegen burgers en dodelijke aanslagen op Palestijnse verzetsleiders, beide volstrekt in strijd met internationaal recht).
Maar de hoofdzaak is het verschil in soort aanslag. Aanslagen als in Madrid, New York, Casablanca, die gericht waren op zoveel mogelijk willekeurige slachtoffers, leiden tot collectieve woede, tot "aanpakken", tot "resolve". De kans dat een individuele burger het slachtoffer van een dergelijke aanslag wordt is minimaal. Zelfs de kans dat de individuele burger sterft door een massa-bombardement als de Blitz op London of het bombardement op Dresden was gering.
De moord op van Gogh was gericht, niet bedoeld om zoveel mogelijk slachtoffers te maken, maar om één enkele, individuele opiniemaker uit te schakelen, en in hoofdzaak om het echte doel - Hirsi Ali, de afvallige, zwarte vrouw - zoveel mogelijk angst aan te jagen en liefst buiten werking te stellen.
Het gevolg was, in goed Amerikaans, een "chilling effect" op een ieder die nog over iets in verband met de islam, moslims, integratieproblemen had willen zeggen. Iedereen die nog een ingezonden stuk, een opinie-artikel of een column wil schrijven denkt nu wel drie keer na.

De aanslag van Mohammed B. functioneerde als waarschuwing aan iedereen met een eigen mening.
Politici zijn behoorlijk beschermd, maar wetenschappers, columnisten, ingezonden-stukjes schrijvers niet.

Geert Mak en de Anne Frank-strategie

Ephimenco wees vandaag, in essentie, op het kwaadaardige karakter van de benadering en de redenering van Mak, in zijn pamflet "Gedoemd tot kwetsbaarheid". Mak's reputatie en geschiedenis, en zijn beminnelijkheid, hadden mij er tot dusver van weerhouden dat in te zien. Ik ging er maar vanuit dat het "kelders"-artikel in de crisisweken na 2 november een stukje overkill was, en de verwijzing naar Goebbels en zijn Ewige Jude een terloopse opmerking, hopelijk verspreking, waarvoor hij eigenlijk zijn excuses zou moeten aanbieden.

Dat is niet zo. Goebbels met zijn Ewige Jude, de holocaust, de tweede wereldoorlog, de ethnische zuiveringen in het voormalig Joegoslavië, niets wordt geschuwd om degenen die pleiten voor handhaving van de vrijheid van meningsuiting, van de rechtstaat, van de scheiding van kerk en staat, en van het onderwijs als emancipatorische institutie, in de hoek te zetten van proto-fascisten die de weg vrijmaken voor pogroms, zo niet transfer - zoals dat door sommige Israeli's wordt genoemd. (In goed Nederlands: opzouten.)

Kwaadaardige vervorming of misinterpretatie van feiten en uitspraken schuwt hij niet. Twee voorbeelden.

Opnieuw hier de verwijzing naar hoe Pim Fortuyn tot Grootste Nederlander aller Tijden werd gekozen, als bewijs van de dubieuze onderstromen in de Nederlandse kelders. Mak weet heel goed dat in de aanloop tot de verkiezing vanuit Fortunistische hoek via Internet georganiseerd, waarschijnlijk zelfs geautomatiseerd werd gestemd. Die stemmen telden cumulatief mee.
Op de avond van de finale werd massaal op Willem van Oranje gestemd, alleen liepen de computers vast en werden deze stemmen niet meegeteld. De dag na de uitzending bleek dat Willem met overgrote meerderheid was gekozen, alleen zag de KRO er geen heil in de uitslag aan te passen.

Dan de befaamde verwensing van van Gogh aan het adres van Rosenmöller, waarin de laatste een hersentumor werd toegewenst. Mak stelt deze gelijk aan de doodswens die Abdul-Jabbar van de Ven, de Brabantse islamist, uitsprak richting Wilders, en suggereert selectieve verontwaardiging. Iedereen viel over de "mallote Brabander" heen, terwijl hij hetzelfde zei als van Gogh.
Ik neem aan dat zelfs Mak inziet dat van Gogh indertijd in zijn boosheid (over de demonisering van Fortuyn door Rosenmöller) weliswaar een smakeloze opmerking maakte, verkeerde humor wellicht, maar dat die verwensing geen lettelijke betekenis had. Er hoeft geen twijfel over te bestaan dat de "mallote Brabander", die onder leden van de "Hofstad-groep" (waartoe Mohammed B. behoorde) een goede naam als groot islam-kenner had, zijn uitspraak daarentegen wel degelijk letterlijk bedoelde.

Ephimenco over Mak

Ephimenco schrijft vandaag (19 februari) in Trouw over het pamflet van Geert Mak. In zijn prachtige column keert hij de Mak's inzet om. Waar Mak de principiëlen beschuldigt van angstaanjagerij, laat Ephimenco zien dat juist Mak probeert de lezers bang te maken voor in de Nederlandse onderbuik levende neigingen tot neofascisme.

De opmerking in Tegenlicht over de vermeende parallel tussen Submission I en 'der Ewige Jude' was geen verspreking. Onder Mak's beminnelijke spreekstijl schuilt een bijna blind soort woede, tegen van Gogh, Hirsi Ali, Wilders, Ellian, Cliteur, en noem ze maar op. Dat wordt in het boekje, dat ik inmiddels voor de helft gelezen heb, erg duidelijk.

Het basisidee is dat we beter de radicale islam met rust kunnen laten, en een stukje inschikken met onze verworvenheden, omdat een principiële stellingname leidt tot confrontatie, en confrontatie leidt tot pogroms, ethnische zuivering, neofascisme en eventueel zelfs staatsgrepen.

Door er uitgebreid de tweede wereldoorlog, de jodenvervolging en aanverwant bij te betrekken, wordt hier door Mak in uitgewerkte vorm de Anne Frank-tactiek toegepast die Thom de Graaf tegen Fortuyn inzette.

Mak voorkomt het verwijt van demonisering door in het hele boekje geen naam te noemen. Zo wast hij bij voorbaat zijn handen in onschuld.

Maria spreekt

In de Volkskrant van vandaag zegt Minister van der Hoeven geen problemen te hebben met de verschillende rollen die jongens en meisjes in het islamitisch onderwijs krijgen aangeleerd. De meisjes zitten achteraan, de jongens moeten de eer van de meisjes verdedigen.
Immers, ze komt zelf uit Limburg en daar mogen meisjes ook geen misdienaar worden.

Het was geen verspreking, want ze komt er later in het interview nog eens op terug.

Zijn we nog in staat tot analytisch denken, Maria? Misdienaar wordt je in de kerk. We hebben het hier over scholen!

Regels en gebruiken in de godshuizen zijn aan de gelovigen.

Ons onderwijs is een publiek, en door de gemeenschap betaald stelsel, waar kinderen naar Nederlandse normen en waarden horen te worden opgevoed. De gelijkheid van vrouwen en mannen is zo'n waarde.

Blogger over Blokker (en Mak)

Jan Blokker Sr. ("Ben ik wel links genoeg?" - Nee!) en zijn twee zoons hebben een boek geschreven dat in de Volkskrant wordt besproken, maar waar het boek over gaat wordt in die bespreking niet duidelijk. Schrijven leren ze ook al niet meer aan de School van de Journalistiek.
Ik ving aan het eind van B&W met Hanneke Groenteman een flard op: "Nederlanders zijn altijd zo intolerant geweest als de pest!" Aldus de Blokkers. Het gezelschap vond deze constatering bijzonder grappig, een opluchting - zo leek het wel.

Ik heb zeker iets gemist.

Wat hebben die Portugese joden, Franse Hugenoten, de protestanten uit de Zuidelijke Nederlanden, de vrijdenkers, boekdrukkers, publicisten die de afgelopen vierhonderd jaar uit heel Europa hier naar toe kwamen zich toch vergist! Ze arriveerden in een hel van intolerantie!

Niets is de Weg Met Ons denkers te dol.

Geert Mak schreef een boekje - 'pamflet' - dat deze week verscheen en in de Volkskrant van vandaag door Blokker Sr. wordt besproken. Het boekje zal ik in onze dorpsboekhandel proberen te bemachtigen, maar lijkt voort te bouwen op een artikel dat Mak op 27 november 2004 in NRC-Handelsblad schreef onder titel "De week dat de kelders opengingen" (hier, voor een registratievrije vindplaats).

Geert Mak had ik altijd hoog. Als jong redacteur van de Groene zorgde hij voor mijn eerste publicatie in een landelijk medium. In de begin van de jaren negentig besefte ik ineens dat er helemaal nergens meer linkse stukjes werden gepubliceerd. Van Siep Stuurman tot Cees Schuyt, iedereen leek wel van de aardbodem verdwenen. Maar Mak had een column in de NRC die niet zozeer links was, maar nog wel zin van onzin wist te onderscheiden. Voor een tijd was het mijn hoop dat nog niet alles was verloren.
Daarna las ik zijn boeken, en ik vond ze geweldig. Ik zag Mak in Zomergasten bij van Dis, en bewonderde hoe Mak bij een buitengewoon bekakte en arrogante Dis zichzelf bleef. Dis (uit mijn hoofd): "Dat gereformeerde leed, dat is toch allemaal maar gezeur. Jood, dat gaat nog ergens over, maar gereformeerd toch niet. Dat bent U toch wel met me eens?" (etc.) Mak bleef het rustig uitleggen en omschreef nog eens, in essentie, de Nederlandse identiteit.

Het "kelders"-verhaal in de NRC was dan ook een schok. Blijkbaar had ik ergens in de tijd van Fortuyn een afslag genomen die Mak had gemist. Ik ben destijds in het artikel naarstig op zoek gegaan naar welke kelders er dan wel open waren gegaan, maar kon niet meer vinden dan Mak's bezwaar tegen de term "moslim-terrorist". "Je hebt het toch ook niet over de christen-soldaten die Fallujah bestormen?" Nee, omdat de Amerikanen Fallujah niet in de naam van het Christendom 'vernietigden om het redden', en Mohammed B. wel in naam van de islam Theo van Gogh vermoordde.

Mak's artikel las als een bijdrage aan het integratiedebat, terwijl MB inmiddels de Nederlandse War on Terror had geagendeerd.

(Hij beging ook nog een gaffe eerste klas door Indo's en Molukkers door elkaar te halen. Ik kan het weten, mijn schoonfamilie is Indo: de meest vreedzame en geïntegreerde mensen die je je kan voorstellen. Molukkers hebben een andere geschiedenis: de frustratie van de Molukse jongeren uit de jaren zeventig stamden uit de "we gaan terug"-illusie. In dat opzicht lijkt het Molukse probleem van toen op het Arabische probleem van nu. Veel jongeren van Marokkaanse (en Turkse) afkomst is altijd voorgehouden: vergeet je land niet, we zijn hier maar tijdelijk, je gaat terug.)

Mak beschrijft nu Ayaan en de andere strijders voor de rechtstaat als fearmongers, die vermeende neo-conservatieven in de kaart spelen. Onzin. In de politiek heeft Hirsi Ali nog maar een smalle basis onder "echte" liberalen als van Aartsen en Lousewies. Ter rechterzijde hebben Wiegel (die HA voor het gemak verkeerd citeerde in Buitenhof, daarover later meer), Kroes en Nawijn haar inmiddels publiekelijk op een misselijkmakende manier laten vallen. (Onder delen van het publiek, zoals onder Volkskrant-lezers - linkse vijftigplussers uit de jaren zeventig - is ze immens gewaardeerd.)

Mak heeft mooi praten. Wie nu - onder eigen naam - zijn of haar mond opendoet over homo- of vrouw vijandige activiteiten gepleegd in naam van de islam loopt persoonlijk risiko. Wie dat niet doet, zoals Mak, moet geen grote broek aantrekken. De moed van degenen die openlijk, onder eigen naam, hun mening geven verdient de grootst mogelijke bewondering.

Provocatie en de Nederlandse identiteit

Sinds de jaren '60 behoort de provocatie tot de Nederlandse identiteit. "Zo is het", Reve en "Hoepla" schokten de normen, de waarden, en de taboes van hun tijd. Provo ontleende zijn naam aan de techniek van de provocatie, en hele bossen gezagsdragers en moraalprevelaars vielen door de mand.

De gekwetste volksdelen waren niet van de lucht. Kamervragen, moties, verontwaardiging in de Telegraaf, het mocht allemaal niet baten. Genoemde volksdelen kwamen er gaandeweg achter dat ze ook gewoon een andere zender konden opzetten.

Natuurlijk is wat Hirsi Ali doet provocerend. Er is meer moed voor nodig dan toen, de moed van iemand die in een ander land heeft geleerd dat soms het eigen leven gevaar kan lopen. Voorheen was het risiko beperkt tot rake klappen van de koddebeier ("omdat mijn fiets daar stond"). Dat is nu anders. Maar provoceren om te veranderen blijft een essentieel onderdeel van de Nederlandse identiteit.

Oorlog - en de Burgemeester in Oorlogstijd

Gerrit Zalm is er voor gekapitteld dat hij kort na de moord op van Gogh sprak van "oorlog". Tuttuttut. Geen olie op het vuur. De boel bij elkaar houden. Geen wij/zij denken.

Kop in 't zand.

Vergis je niet. Mohammed B. is de meest succesvolle terrorist in de Nederlandse geschiedenis. Balthasar G. kon de Nederlandse opstand niet stoppen. De lynchmobs die van Oldebarneveldt en de gebroeders de Witt ombrachten konden de komst van de rechtstaat niet voorkomen.
Mohammed zette eigenhandig de vrijheid van meningsuiting op sterk water, leuk om naar te kijken, beetje griezelig, maar wel een thing of the past.

Natuurlijk is het oorlog. Met fundamentalisten en terroristen is niet te discussiëren. Geen open debat. Geen freischwebende Intelligenz. De enige optie is vernietiging.

Dat is geen plezierige gedachte voor degenen voor ons, die de voortdurende discussie, het onbeperkt polderen, het overbruggen van tegenstellingen tot levenshouding hadden verheven. Geen prettige gedachte voor verdraagzame, eindeloos dialoogzoekende Nederlanders.

Het is wel onvermijdelijk. En het gebeurt, ook zonder open debat zal de Staat met rigoreuze middelen zijn tegenstanders zoveel mogelijk kapot maken. Het zou veel beter zijn geweest als de confrontatie met de tegenstanders van verdraagzaamheid, vrijheid, gelijkheid, zachtaardigheid, ingebed was geweest in een context van heldere, intelligente standpunten van Wouter Bos, Marijke Vos, Jan Marijnissen, liefst ook van Beatrix en Maxima, maar het heeft niet zo mogen zijn.

Je zou, zeker van deze Burgemeester van Amsterdam, verwachten dat hij begrijpt wat hier op het spel staat. Hij is een Burgemeester in Oorlogstijd.

Tot dusver probeert hij de wolven en de schapen "bij elkaar te houden".

"Buitenstaanders" en de Islam-discussie

Nog een universiteitshoogleraar! Herman Philipse opponeert tegen Ramdas (Dales-lezing van Ramdas, gepubliceerd in de NRC van 31 januari 2005). Ramdas stelde daar dat "jarenlange stigmatisering [van moslims] door de gevestigden" zijn grote tol had geëist. Lees: de moord op van Gogh. Roddels, kletspraat en achterklap hebben geleid tot grote woede die vervolgens tegen "de gevestigden" richt.

"Het mooiste is als de munitie voor de kletspraat kan worden geleverd door een buitenstaander zelf. Die spreekt immers de waarheid. Ze zeggen het zelf. Kijk eens aan, een moslim of ex-moslim, een rechtsgeleerde bovendien, die zegt dat moslims ondemocratisch van aard zijn. Kijk eens aan, een moslim of ex-moslim, een vrouw bovendien, die zegt dat moslims hun vrouwen slaan en verkrachten. De integriteit van de observaties van deze nestbevuilers wordt danig ondermijnd door de gretigheid waarmee ze door de gevestigde roddelaars worden ontvangen, waardoor in principe zinvolle opmerkingen een ranzige bijklank krijgen." Aldus Ramdas.

Ramdas vervult vooral zelf zijn rol als buitenstaander met verve. Zoals Hirsi Ali en Ellian het standpunt van de rechtstaat scherper verwoorden dan hun autochtone medstanders, verwoordt Ramdas op een veel scherpere manier dan de Brinkhorsten en Makken zouden aandurven het "Weg Met Ons" sentiment dat zich van nogal wat intellectuele zero-kwetsisten heeft meester gemaakt. Omdat Ramdas het behoorlijk bont maakt met zijn taalgebruik waag ik het er ook maar even op: hij neemt de houding aan van de hindoe die geleerd heeft dat je tegen moslims in geen geval iets over hun geloof moet zeggen, anders gaan ze schieten. Vrijheid van meningsuiting: vandaag even niet.

Maar nu drie principiële bezwaren.

Ten eerste is er helemaal geen sprake geweest van "jarenlange sigmatisering". Tot de komst van Fortuyn was er juist sprake van politiek correct geïnspireerd toedekken van welk probleem dan ook. Onderwijs in Eigen Taal en Cultuur. Het Dubbel Paspoort. Geen woord over criminaliteit onder allochtone jongeren, over het wegpesten van homo's, over het sissen van "kankerhoer" tegen alle vrouwen zonder hoofddoek. Meisjes lastiggevallen in zwembad? Liever zwembad dichtdoen dan lastposten aanpakken.
Ramdas'invalshoek is het post hoc construeren van een fictieve stigmatisering die de zero-kwetsisten legitimeert in het buiten werking stellen van de Nederlandse vrijheden en verworvenheden.
Liever wel op de fiets naar kantoor kunnen gaan. Waar laat je ook anders je auto?

In de tweede plaats is er een moreel aspect dat de zero-kwetsisten tot matiging in hun taalgebruik zou moeten brengen. Hirsi Ali komt uit een omgeving waar een standpunt levensgevaarlijk is. Ze is verstoten door haar vader omdat ze een eigen wil heeft. Ellian heeft een groot deel van zijn familie in Iran verloren omdat ze een andere mening hadden dan de islamisten, hij heeft persoonlijk gezien hoe een activist door een islamist de keel werd afgesneden en heeft moeten vluchten om zichzelf het leven te redden. Het gebruik van een term als "ranzig" in verband met deze beide mensen is daarom onbehoorlijk.

Ten derde: beiden lopen op dit moment gevaar voor eigen leven door hier, in Nederland, hun standpunt te blijven uiten.
Wie heeft gekeken naar het programma van Rottenberg (Tegenlicht, dd. @@@) met Ellian en Mak, zag niet een discussie tussen twee opiniemakers met verschillende standpunten die bij wijze van spreken na afloop van de show nog een borrel dronken en daarna een stukje samen opfietsten op weg naar huis.
Eén van de deelnemers kon op de fiets naar huis. De ander is voortdurend in gevaar.

Hirsi Ali en Ellian steken hun nek uit. van Gogh stak zijn nek uit. Deze mensen trekken lijnen in het zand, voor ons. Dat verdient bewondering, ook door wie anders denkt dan zij, geen associaties met "ranzigheid" en al helemaal niet met "der ewige Jude".

Eer en wraak (3)

Volgens Trouw van vanochtend (17 februari 2005) blijkt uit een enquete in Turkije dat 80% van de Turkse mannen en vrouwen het goedkeurt dat een vrouwelijk familielid dat buitenechtelijke seks heeft gehad, wordt vermoord.

Welkom in het Europa van de 21ste eeuw.

Abdel Aziz

De Nederlandse Moslimomroep - NMO - heeft altijd mooie programma's. (Jammer dat ze op zondag samenvallen met Buitenhof). Gisteravond het eerste deel van een serie over ontstaan en recente geschiedenis van Saudi Arabië. Hoofdthema natuurlijk de relatie tussen het vorstenhuis (Abdel Aziz was de oprichter van SA en stamvader van de dynastie) en de Verenigde Staten, die in ruil voor olie de stabiliteit van het regime verzorgden. Hoofdfrustratie bij de Saudi's de herhaaldelijk gebroken beloften van de VS over Israel. VS beloofde in 1948 de oprichting van de staat Israel niet in de VN steunen, deed dat toch. Koning boos. VS zou in 1967 Israel er van weerhouden Palestijns land te bezetten, maar braken hun belofte. "From that moment onward the King never smiled again" (inmiddels koning Feisal).

Maar, bijna subliminal, twee scenes die er uit sprongen. Eerst zagen we Aziz in de jaren vijftig een rijtje Westerse vrouwen in expat-outfit (plissé-rokken) in audientie ontvangen: ze schudden één voor één de vorst de hand. Daarna, in de jaren zestig, een opname van een klas op een Saudische middelbare school voor meisjes. De dames zagen er prachtig uit met hun ravenzwarte haren! Ze droegen namelijk geen hoofddoek.

Meds

Volgens de oncologen sterven jaarlijks 500 mensen onnodig omdat de juiste medicijnen voor hun ziekte door bezuinigingen niet beschikbaar zijn. Volgens een huisarts vanochtend op GMNL sterven jaarlijks 3000 mensen aan bijwerkingen van geneesmiddelen waarvoor ook betrouwbaarder alternatieven bestaan. "Op grote schaal wordt een nieuw cholesterolverlagend middel voorgeschreven, terwijl er al 22 jaar een zeer betrouwbaar middel op de markt is". Zocor dus.
Volgens mij sterven er nog veel meer mensen omdat hen de juiste medicijnen wordt onthouden, en ze in plaats daarvan worden lastiggevallen en een schuldgevoel krijgen aangepraat met zogenaamde (onuitvoerbare) leefstijladviezen.

Nausicaa Marbe (2): de Nederlandse identiteit

Ze schrijft, in 2003:


"Nederlanders, dat was mij inmiddels duidelijk, wilden efficiënt communiceren. Nee zeggen als je ja bedoelde en andersom was wederom achterlijk, evenals verstoppertje spelen met gevoelens en bedoelingen. Eerlijkheid en openhartigheid golden hier als beste instrumenten om deals te sluiten, in zaken en in de liefde. Als men in Nederland iets beweerde of beloofde, was het niet gangbaar dat daarachter een duister woud van intriges, leugens of onduidelijke bedoelingen schuilging. Alle buitenlanders die ik sprak viel dat op.

(...)

De multiculturele doctrine luidt dat Nederlanders van welke komaf dan ook zich moeten aanpassen aan elke idioot die hier komt en roept dat onze cultuur niet deugt. Niemand durft de nieuwkomer meer te vragen zélf multicultureel te worden en z'n best te doen een balans te vinden tussen zijn oude en nieuwe loyaliteiten. Of om de scherpe kanten van zijn cultuur wat bij te slijpen, opdat die aansluit bij wat hier leeft.
Integratie dient een persoonlijk, en niet een maatschappelijk probleem te zijn. Een kwestie van fatsoen, vandaag onverdedigbaar. Dit is de cultuur die we graag koesteren, terwijl we hard roepen dat er geen Nederlandse cultuur bestaat. Maar dit bieden we nieuwkomers aan: een doolhof aan vaagheden en tegenspraken, omringd door ignorantie. Desintegratie, met behoud van politiek correct plamuur."

Aldus Marbe.

Duidelijkheid is, met andere woorden, beter dan 'de boel bij elkaar houden'.

Nausicaa Marbe

De van oorsprong Roemeense schrijfster krijgt minder aandacht dan ze verdient. Op 12 januari 2005 las ik haar voor het eerst (NRC), in een prachtig stuk over een moderne Turkse vriendin die terug verhuist naar Istanbul.

"Het leven is niet meer wat het was, verzucht mijn Turkse vriendin uit Amsterdam. Zeker in Osdorp niet. Mochten de Turkse kinderen uit de buurt vroeger bij haar spelen, eten en televisiekijken, nu is zelfs groeten verboden. Omdat ze is gehuwd met een ongelovige - een Nederlander. Ook de buurvrouwen, in Nederland geboren meiden, zijn veranderd. Ze ruilden hun jeans in voor lange gewaden en bedekken hun hoofd. In de gang sissen ze m'n vriendin woorden toe als `verraadster' en `overloper'. Op haar werk weigerde een ondergeschikte een opdracht uit te voeren, omdat zij geen `bevelen' wilde van een Turkse zonder hoofddoek. De Nederlandse baas haalde moegestreden zijn schouders op.
Mijn vriendin is veertig, econoom van beroep, draagt altijd een broek met coltrui en een bobkapsel met donkerblonde lokken. ,,Opzij, hoer!'', roepen sommige Turkse mannen als ze de tram inkomen en zij in de weg staat. ,,Wegwezen, christenteef!'' is ook een favoriet. Als zij deze heren in haar moedertaal op hun inschattingsfout wijst, excuseren ze zich beleefd: ,,Sorry mevrouw, we wisten niet dat u géén Nederlandse was.'' "

Ik vond ook nog een eerder artikel van Marbe, dat zich ook nog in mijn onbewuste bevond, titel: "Dank voor de harde inburgering". Citaat: volgende post.

de Rode Jonker

van der Goes van Naters, de eerste fractieleider van de PvdA (na de oprichting na WO II) stierf op 104-jarige leeftijd. Hij nam geen blad voor de mond. Zo noemde hij Bram Peper een schooier. Treffender, vanwege de mooie dubbele betekenis van het woord, kon het niet gezegd worden.

Gezondheid! Hart voor de zaak.

Persoonlijk moment. Mijn vader kreeg vandaag vier bypasses. Ik zocht hem vanavond op in de intensive care. Ik beschreef eerder (12 februari) hoe hij de meest gezonde en sportieve 75-jarige van Nederland was.
De gezondheidsprofeten en de verzekeringsmaatschappijen in het bijzonder proberen ons tegenwoordig aan een gezonde leefstijl te krijgen. Ze bieden tegen gereduceerd tarief een "scan" aan, "waarna U een leefstijladvies krijgt". Dat leefstijladvies lever ik U gratis: U moet niet roken, nauwelijks drinken, veel bewegen en niet vet eten. Vermijdt stress. Hoe een mens dan nog zijn geld moet verdienen maakt geen deel uit van het advies.

Laat U niet bedriegen. De verzekeraars interesseren U hoegenaamd niet voor Uw leefstijl. Hun doel is uitsluitend te bezuinigen op cholesterol verlagende medicatie. Als mijn vader de afgelopen vijftien jaar een doos sigaren per dag had gerookt, een halve fles cognac per dag had gedronken en als zijn enige beweging een zondagse wandeling naar de kerk was geweest, en bijvoorbeeld Zocor voorgeschreven had gekregen, zat hij nu gewoon thuis.

Eer en wraak (2): Mohammed B. geen terrorist?

Randas maakt tussendoor de opmerking dat M.B. geen terreur bedreef: Theo van Gogh was geen willekeurige passant, maar een welkozen doelwit. De daad van M.B. was "gewoon een moord".

Merkwaardig. Het doel van de oorspronkelijke Terreur in de Franse revolutie was het monddood maken van tegenstanders, door een aantal van hen feitelijk te vermoorden. Het gericht ombrengen van tegenstanders kan veel effectiever zijn dan onpersoonlijke aanslagen. De aanslagen in New York, Madrid en Israel hebben de Amerikanen, Spanjaarden en Israelis alleen maar kwaad en strijdbaar gemaakt. De aanslag op van Gogh heeft er toe geleid dat bijna alle autochtone opiniemakers zich hetzij bekeerd hebben tot het zero-kwetsisme (term vrij naar Paul Steenhuis in NRC van 30 november 2004) dan wel hun mond houden uit pure angst.
(Ook Willem publiceert liever onder pseudoniem in een blog die niemand leest, dan in een op-ed in de Volkskrant. Ik heb ook een vrouw en kind.)

Eer en wraak

Anil Randas (NRC 14 februari) probeert een ingewikkeld punt te maken over buitenstaanders die andere buitenstaanders al dan niet moeten bekritiseren. Wat mij nou opvalt is, bijvoorbeeld, dat een "buitenstaander" als Hirsi Ali geen probleem heeft met het vatten van de Nederlandse identiteit en op basis van dat inzicht te handelen. Ze ziet zonder problemen het reeële conflict dat de islam heeft met de democratie (Koran vs. Grondwet), het in meerdere opzichten anti-emancipatoire maar ook anti-seksuele karakter van islamitisch onderwijs, het principieel verwerpelijke karakter van meisjes- en jongensbesnijdenis.
En daarmee legt ze zomaar de vinger op enkele van de meest essentiële aspecten van de Nederlandse identiteit:
- de grondwet gaat boven godsdienst, dat wil zeggen de staat regelt de openbaarheid en godsdienst wordt beleden in de stilte van het eigen hart, het eigen huis en het gebedshuis. Anderen worden daarmee niet belast.
- onderwijs voedt op tot vrije, autonome mensen; het gaat niet alleen om taal en rekenen. Als kinderen op een islamitische basisschool, maar op staatskosten, krijgen aangeleerd dat jongetjes van 8 jaar opgewonden kunnen (en mogen!) raken van de ronde vormen van een juf (in bijzonder vormloze kleding), zie Nova van 11 december 2003, dan is dat in strijd met de Nederlandse identiteit.
- mensen hebben recht op volwaardig seksueel genot; als God daar anders over denkt had hij clitoris en voorhuid wel weggelaten.

Nut en onnut van de parlementaire enquete

Op school leerde ik dat er in de parlementaire geschiedenis twee parlementaire enquetes waren uitgevoerd: over de kinderarbeid, en - post hoc - over het beleid van de regering in ballingschap in London.

Sindsdien regent het enquetes.

De parlementaire enquete heeft meestal drie kenmerken.

In de eerste plaats komt hij veel te laat.

In de tweede plaats stelt hij de verkeerde vraag.

In de derde plaats trekt hij de verkeerde conclusie.

Het eerste kenmerk, veel te laat, lijkt inherent. Je gaat pas vragen stellen als er iets mis is gegaan. Meestal, echter, wordt het instellen van een onderzoek nog verder uitgesteld tot de verantwoordelijke politici de politiek hebben verlaten: Srebenica, grote projecten.

Het tweede kenmerk, de verkeerde vraag: in de Bijlmer-enquete werd het pas interessant toen even aan de rol van Schiphol als doorvoergelegenheid voor wapens naar Israel werd geraakt, en over het bestaan van een soort Israelisch vrijstaatje op onze nationale luchthaven. Daarover werd het heel snel echter weer heel stil. In het parlementaire onderzoek naar kostenoverschrijdingen in grote projecten (Betuwelijn, HSL) werd de grootste kostenoverschrijding in het grootste infrastructurele project dat op dit moment in Nederland gaande is niet genoemd, laat staan onderzocht.
Het gaat hier om een project dat aanvankelijk (in 1995) begroot werd op 1,8 miljard euro, maar nu al op 6,25 miljard, terwijl het nog loopt tot 2018. Dit project heeft geen concrete doelstellingen, en de resultaten van deze mega-investeringen worden in het geheel niet geëvalueerd.

Er werd in de commissie-Duyvenstein met geen woord over gerept.

U denkt: waar heeft hij het over?

De aanleg van de Ecologische Hoofdstructuur, oftewel EHS.

Het derde kenmerk: de verkeerde conclusies.
Neem de RSV-enquete. Hier werd staatssteun onderzocht aan stervende bedrijfstakken: arbeidsintensief, veel dom laswerk, gedoemd naar elders te vertrekken.
De politiek trok echter de merkwaardige conclusie, althans adopteerde als onwrikbare mindset, dat elke interventie richting bedrijven in problemen uit den boze was. Toen kwam Fokker. De vliegtuigfabriek was tot uiterste efficiency doorgereorganiseerd, maar kwam in moeilijkheden door heel andere oorzaken dan RSV, namelijk aberraties op de valutamarkt: een tijdelijk extreem lage dollar.
Toen Fokker uiteindelijk failliet was, lag een koopje op het bordje van de staat. Een schitterend bedrijf, met enorme technologische uitstraling voor de nationale economie. Wijers, en de politiek in het algemeen, lieten het lopen.

Kartelvorming

Een kleine uiteenzettig over de functie van prijsafspraken in het bedrijfsleven.

De definitie van strategisch management, volgens Porter - de bekendste managementtheoreticus van het moment - is het vermijden van prijsconcurrentie.
U leest het goed: het doel van iedere ondernemer is zo weinig mogelijk te concurreren op prijs. Dat is de enige manier om op termijn te groeien, ofwel te accumuleren, om de term van Marx te gebruiken.
Ongebreidelde, optimale prijsconcurrentie leidt tot nul winst, of tot verlies. Voorbeeld: wegtransport.
Er zijn verscheidene mechanismen om aan prijsconcurrentie te ontkomen: innovatie (technische voorsprong op concurrenten, patenten), schaalgrootte (kleine concurrenten uit de markt drukken), merk opbouwen (branding), nichevorming (specialisatie- nadeel: je blijft klein). Dit zijn legale methodes.
Er zijn ook illegale methodes: minder belasting betalen dan de concurrent (v/d Valk, Kooistra), of prijsafspraken.

Het probleem van de legale methodes is dat ze alleen werken in sectoren die qua productcyclus nog in ontwikkeling zijn. Er zijn echter nogal wat sectoren waarin sprake is van een homogeen, uitontwikkeld product, en waarin bedrijven hoge vaste (kapitaals-) lasten hebben. Voorbeelden: cement, bakstenen, vlakglas, wegenbouw, betonmortel, vitamines, generieke geneesmiddelen.

In dit soort bedrijfstakken zien we twee mogelijke modussen: oftewel vaste prijzen (gevolg van "overleg") of prijsoorlogen (overleg mislukt) op niveau's ver beneden kostprijs. In het tweede geval zakt het prijsniveau meestal tot de variabele kosten (grondstoffen + personeel + logistiek). De kosten van vaste installaties worden even niet meegeteld, als de cash flow maar positief blijft, maar lang kan dan niet duren.

In de handel zien we voortdurend het heen en weer springen tussen deze tweede modussen. De glasmannen hebben oorlog, o nee, ze zijn het weer eens. De prijzen van rioolbuizen zakken door de bodem, een half jaar later hebben de mannen de zaken weer op de rit. Op dit moment, onder druk van de bouwenquete, is het hommeles in de wegenbouw. Dat komt overigens niet meer goed.

Het kapitalisme heeft natuurlijk een mechanisme om met langdurige prijsconcurrentie om te gaan: consolidatie. Marx: concentratie. De opbrengsten beneden kostprijs leiden tot bedrijfssluitingen, faillisementen, overnames en uiteindelijk tot dominantie van enkele grote ondernemingen. Als er drie, vier concerns over zijn (en een hoop kleintjes voor de lokale klusjes en onderaanneming) gaan de prijzen als vanzelf weer omhoog. Daar is helemaal geen overleg meer voor nodig. Zie de banksector: 3,5 bank nog actief in Nederland, en zeer winstgevend in een slechte economie. Idem verzekeringsmaatschappijen. Rara, hoe kan dat?

Het blijft merkwaardig dat Marijke Vos, uiteindelijk afkomstig uit de links-socialistische beweging die middels de marxistische theorie de dynamiek van het kapitalisme uitstekend in beeld had, de optimale prijsconcurrentie als hoogste doel is gaan zien.

Bouwfraude

Herman Hazewinkel, bestuursvoorzitter van bouwgigant Volker Wessels, vandaag in Buitenhof. Hij is goed geprepareerd, en speelt zijn rol glansrijk. De bouw betaalt boetes, schikt met opdrachtgevers en wil verder.

De wegenbouw, waar de affaire mee begon, had ook in de topjaren negentig armzalige rendementen van een procent of 3 op de omzet. Toch werd vanaf dag één in de parlementaire enquete de sector neergezet als hoerenlopende, corrupte, en prijsopdrijvende zakkenvullers.

De enquetecommissie vermeed namelijk stelselmatig te vragen naar de eigenlijke functie van het befaamde vooroverleg. Hoe kwam daar toch de prijs tot stand? Als het doel prijsopdrijving was, waarom werd er dan geen 20% op de omzet gemaakt? Het bleef de politiek een mysterie. De commissie werkte liever aan politiek correcte zwartmakerij dan aan waarheidsvinding.

Het bedrijfsleven leerde heel snel dat de slag om de publiciteit in deze kwesties nooit te winnen is, dus hield iedereen stijf zijn mond dicht. De "bouwfraude" (het ging helemaal niet om fraude, maar om prijsvorming) leidde bij de bedrijven wel tot een nog veel groter wantrouwen in de politiek dan er al was.

De Nederlandse identiteit (2)

"Totdat er, op 4 december 2003, om vijf uur 's avonds, aan zijn deur wordt gebeld. Hij doet open, en voor hij het weet heeft zijn Surinaamse bovenbuurvrouw hem in zijn buik getrapt. Haar Marokkaanse vriend staat naast haar en samen beginnen ze te schelden. 'Vieze aids-homo, vuile nicht, wat doe je hier, dit is een Marokkaanse straat". (Volkskrant magazine, 12 februari 2005, pag. 24).

Arthur Derksen (gefingeerde naam), die dit overkwam, is een Amsterdamse homo uit de Vrolikstraat die belaagd wordt door allotochone buurtgenoten:

"Bedreigd wordt hij ook. Regelmatig belanden er briefjes op de deurmat. Ik maak je dood, sist Rachid hem toe als ze elkaar op straat tegenkomen. En als hij op de dag van de moord op Theo van Gogh thuiskomt, staat er een hakenkruis op zijn zadel."

Amsterdam, home of the Gay Parade.

Ik heb het idee dat Arthur's medebewoners van de Vrolistraat precies begrijpen wat de Nederlandse identiteit is. Ze wijzen hem af.

De Nederlandse identiteit

Paul Scheffer (NRC 12 februari 2005):

"Een grote leegte is zichtbaar geworden toen migranten op de vraag naar inburgering de wedervraag stelden: "ja, maar waarin dan?". Daarop volgde veel gestamel en gezucht."

Ik heb geen migrant die vraag ooit horen stellen. Iedere buitenlander in Nederland, ook een Westerse, kan heldere, vaak amusante verhalen vertellen over de Nederlandse eigenheden en eigenaardigheden. Het probleem ligt er voor de migrant niet in waarin hij moet burgeren, maar in de onwil van sommigen dat feitelijk te doen.

Het is inderdaad niet direct eenvoudig om onder woorden te brengen van wat wij, als Nederlanders, zijn. Dat geeft geen leegte weer, maar is het gevolg van vanzelfsprekendheid. We hebben er nooit over gesproken, want onze identiteit sprak vanzelf. Hij spreekt voor zichzelf, zodanig luid en duidelijk zelfs dat Mohammed B. er op ging schieten.

Het normen- en waardendebat van Balkenende had hier wel expliciterend kunnen werken, maar bleef steken in vermaningen over straat gooien van snoeppapiertjes, en het tegengaan van "hufterig" gedrag. Dat "debat" ging niet over wat ons als Nederlanders bindt, maar over dat we ons in de openbare ruimte niet altijd aan onze eigen regels houden.

Waarom de nadruk op inburgering, op aanpassing van nieuwkomers, zelfs met een zekere nadruk op dwang? Wat onderscheidt ons van bijvoorbeeld Amerika, waar men rustig ethnisch-culturele enclaves liet onstaan in de overtuiging dat de inwoners daarvan over zestig jaar wel gaandeweg ingeburgerd zullen zijn?

We zijn niet zoals de VS een land opgebouwd uit en door immigranten, een land dat dus geen identiteit had maar gaandeweg moest verwerven. We zijn een land dat in de loop van een hele lange geschiedenis met miniscule stapjes alles en iedereen heeft geassimileerd en gepacificeerd. Onze cultuur is uitzonderlijk homogeen, en verdraagt geen essentiële inbreuk op die homogeniteit, anders wordt het heterogeniteit.

En, ten tweede, onze cultuur kent een uitzonderlijke mate van sexuele emancipatie onder alle lagen van de bevolking. Sexueel expliciete kleding, openlijk sexueel gedrag, naaktstranden van Den Helder tot Cadzand, sexuele opvoeding thuis en vanaf de laagste klassen van de basisschool; niet elk gedrag is voor iedereen verplicht, maar we vallen er niemand over lastig. Als U dit niet herkent komt dat omdat het zo vanzelfsprekend is.
We reageren - uiteindelijk - met een eis tot inburgering als zich groepen voordoen met voldoende kritische massa om inbreuk te maken op deze sexuele emancipatie, omdat ze bijzonder kwetsbaar is. Een handjevol lastposten die meisjes lastigvielen waren voldoende om een zwembad te laten sluiten, en er zijn maar weinigen nodig om homoseksuelen terug in de kast te jagen.

Paul Scheffer en het cultuurpessisme

Scheffer is één van mijn favoriete studieobjecten, omdat hij zo openlijk fungeert als weerhaan van het politiek-maatschappelijk klimaat. Stalinist in 1970, Althusseriaan annex Eurocommunist in de late jaren 70 (hield op toen Althusser zijn echtgenote om te leven bracht), medewerker Wiardi Beckman Stichting (PvdA) in de jaren 80, Oost-Europa correspondent in de jaren 90, multi-culti criticaster in de vroege 21ste eeuw, en ook nog eens universiteitshoogleraar in de tijd dat universiteiten niet alleen maar meer gewoon hoogleraren hebben maar ook nog eens universiteitshoogleraren. Als er iets nieuws is, dan is Paul er bij!

Scheffer schrijft een erg lang stuk over het belang van de geschiedenis in het licht van de discussie over de befaamde canon (NRC 12 februari 2005).

Daarin:
"Een voorbeeld: de vrijheid van meningsuiting. Wanneer men een imam veroordeelt om nogal rauwe opvattingen over homoseksuelen die lager zouden zijn dan varkens, kan men niet vergoeilijkend spreken over de cineast die moslims voortdurend in verband brengt met het privé-leven van geiten".

Ik stel voor dat het in elk geval tot de Nederlandse canon behoort dat men in staat moet zijn een doodsbedreiging (het van flatgebouwen willen werpen van homoseksuelen) te onderscheiden van humor, al is het verkeerde humor.

Gezondheid! (2)

NRC 12 februari 2005.

Maria is een moeder met borstkanker. Ze kwam er zelf achter dat veel ziekenhuizen uit kostenoverwegingen niet de optimale behandeling geven.

,,Ik heb tijd en gezondheid verloren door het gedwaal langs de ziekenhuizen'', zegt Maria als ze achter de keukentafel vandaan schuift. ,,En elke keer vroeg ik me weer af: is dit echt Nederland?''
(...)
Zegt dan: ,,Maar nu weet ik: dit is Nederland. In Nederland betaal je twintig jaar keurig netjes je ziektekostenpremie, maar als je iets ernstigs krijgt, ben je te duur. Dan moet je zo snel mogelijk dood. Want ze spuiten met het premiegeld liever tieten op dan dat ze er levens mee verlengen.''

Inderdaad, dit is Nederland - met dank aan Hoogervorst.

Politiek correct

In de recente discussie is "politiek correct" vooral betrokken op de blinde vlek van linkse partijen vs. de integratieproblematiek. Ten onrechte.

Politiek correctheid is, stel ik voor, het in strijd met de feiten, ervaring of de wetenschap volhouden van een politiek standpunt. Voorbeelden, van beide kanten van het politieke spectrum (of soms van allebeide kanten): privatisering van spoorwegen en nutsbedrijven (oftwel marktwerking in het algemeen), het idee dat de "bouwfraude" de gemeenschap geld heeft gekost (dit zal U verbazen, daarom later meer), de gedachte dat gaswinnen onder de Waddenzee slecht is voor het milieu.

Ook rechts heeft dus hele grote politiek correct blinde vlekken: dat marktwerking een oplossing voor alle problemen is, is daar wel de grootste van. In werkelijkheid heeft marktwerking in het publieke domein na twintig jaar geen enkel voorbeeld van verbetering opgeleverd. Geen enkel! De puinhopen worden alleen maar groter.

Streep in het zand

Een woord van bewondering voor de "zwarte parel" (Theo). Opvallend, verbijsterend, dat bijna alleen nog de buitenstaanders (Ayaan, Ellian, Ephimenco, Nausicaa Marbe) nog de broodnodige lijnen in het zand trekken. Uitzonderingen in de openbaarheid: Elsbeth Etty, Leon de Winter. Bien étonné, on my part, met een ex-stalinist en een fanatieke zionist, maar ere wie ere toekomt.

Het is verbijsterend hoe zovelen nu zwijgen, en hoeveel meer al door de radicaal-islamitische pomp zijn gegaan (Brinkhorst, Marcel van Dam, de drie linkse partijen, bovenal Geert Mak). Het falen van Volkert v/d G. is het succes van Mohammed B. De enige autochtoon die hier voluit had willen spreken, Pim Fortuyn, is dood.

Gezondheid!

Persoonlijk tussendoortje over gezondheidszorg. Het Nederlandse stelsel is wellicht het meest paternalistische systeem in de westerse wereld. Voorbeeld. Mijn vader is 75, hopeloos sportief, schaatst, loopt, fietst, en traint als een gek, rookt niet, drinkt niet, is niet dik. Rijdt als hij de kans krijgt drie of vier Elfstedentochten per winter: eerst een paar onofficieel, daarna echt.
Twee jaar geleden verhuisde hij naar een ander dorp, nieuwe huisarts, wilde een cholestorol bepaling. Huisarts: nee, U bent geen risikogroep. (Later nieuwe huisarts genomen).
Na veel duw- en trekwerk naar aanleiding van wat klachten opgenomen voor een onderzoek. Over een dag of twee, drie krijgt hij drie en een halve bypass. Arts: het is een wonder dat U nog geen hartinfarct heeft gehad.
Moraal: wie niet in een risikogroep valt, is nog wel een individu.

Het Nederlandse systeem bespaart liever 10 euro voor een onderzoekje, dan zeker te weten of een patient geen gevaar loopt. Mijn schoonzus woont in België, en is net over de vijftig. Ze krijgt elke twee jaar een checkup, die twee volle dagen in beslag neemt. Elke scan, sondering en wat je maar kan bedenken wat in iedere lichaamsopening naar binnen kan wordt uitgevoerd. In ons land is een checkup een bloedonderzoekje van een paar tientjes.

Om te beginnen...

... mijn opzegging van mijn lidmaatschap van de PvdA na ongeveer 30 jaar. Een beetje in de haast geschreven, maar wel vanuit het hart. Verstuurd (op 1 december 2004) kort na de stemming in de Tweede Kamer over de motie "van der Laan" die "smalende godslastering" uit het Wetboek van Strafrecht wilde schrappen. Hoewel links eerst de motie steunde (Groen Links had de motie zelfs mede ondertekend) stemde men vervolgens tegen. Wat er tussen het indienen van de motie, gesteund door alle linkse partijen, en het tegenstemmen door geheel links twee dagen later is gebeurd, blijft een mysterie. Ik beschouw dit moment als capitulatie van links voor de radicale islam.

Aan: Ruud Koole, cc. Wouter Bos

Bedankt voor jullie reacties op mijn opzegging van het PvdA-lidmaatschap. Misschien mag ik op mijn keuze nog een korte toelichting geven, ook in aanmerking genomen de stemverklaring van de PvdA in de kamer en de opmerkingen van Wouter Bos in de Bosbode.

1. Theo van Gogh werd vermoord omdat hij in een film vorm gaf aan de islamkritiek van Hirsi Ali, ofwel omdat hij in de ogen van zijn moordenaar een godslasteraar was. Het overeindhouden van de vrijheid van godsdienstkritiek was en is daarom op dit moment een absoluut centraal thema. Ten onrechte werd door verschillende progressieve politici hun tegenstem tegen journalisten hebben verklaard met het argument 'dat we nu wel belangrijker dingen aan ons hoofd hebben'. Daarnaast is terrorisme-bestrijding (voor ons een onaangenaam onderwerp: repressie, AIVD etc.), en ook het emanciperen van de Marokkaanse gemeenschap heel belangrijk (zie de verwarring, angst, gebrek aan organisatie bij Marokkaanse Nederlanders in het programma van j.l. maandag op NL3).

2. De ommezwaai van links in deze uiterst actuele en principiële zaak werd beargumenteerd met ongeloofwaardige gelegenheidsargumenten. In de eerste plaats dat deze discussie moet plaatsvinden in de context van een breder debat. Dat hoeft helemaal niet. in de bijdrage van van der Laan maar ook in de stemverklaring van de PvdA-fractie werd de hele problematiek in enkele zinnen volledig en afdoende uitgelegd ("De vrijheid van meningsuiting omvat ook het recht op godsdienstkritiek. Er is geen reden om in het wetboek van strafrecht godslastering anders te behandelen dan andere vormen van smaad, kwetsen of beledigen"). Dit is een grondrecht dat in de jaren zestig is bevochten. Er was alle reden, juist nu - zie mijn eerste punt - dat duidelijk te bevestigen. (Tot dusver was dat in de politiek, bij mijn weten, nog niet gebeurd. De rechter heeft hier de kooltjes uit het vuur gehaald). Ten tweede het argument dat dit artikel slechts drie maal is toegepast. Het was juist de bedoeling van Donner om dit vaker te doen! Ten derde het argument dat belediging zelfs strenger gestraft kon worden dan godslastering (jaar vs drie maanden). Lijkt me helemaal geen probleem. Er zijn uitlatingen (anti-semitisme, of ander racisme) die daarvoor in aanmerking komen. Als godsdienstkritiek zo wordt ingekleed dat een bevolkingsgroep als geheel wordt vernederd, mag dat best strenger worden gestraft (maar dan gaat het wel over heel iets anders dan wat van Gogh of Hirsi Ali hebben gezegd of gedaan). Eerlijk gezegd heb ik de gebruikte argumentatie als een ernstige belediging van de intelligentie van de linkse kiezer ervaren. Bij het ontbreken van een serieus verhaal moeten we zelf op grond van wat krantenberichten onze interpretatie er aan geven, en dat kan dan moeilijk iets anders zijn dan dat meestemmen met van der Laan 'tegenstellingen zou aanwakkeren', 'door moslims niet zou worden begrepen'. Dat laatste zou overigens getuigen van groot oud-links paternalisme. Links zou een goede bijdrage aan inburgering hebben geleverd door voor de motie-van der Laan te stemmen en vervolgens de wijken in te trekken om te gaan uitleggen.

3. De ommezwaai van links was daarmee een signaal dat niet anders geïnterpreteerd kon worden dan dat men - juist nu! - de "vrijheid van bespotting" en de vrijdenkers en critcasters die daar gebruik van maken in de kou laat staan. Erger nog, links liet dit onderwerp over aan seculier "rechts", en dat roept het beeld op dat de vrijheid van meningsuiting - inclusief het recht op godsdienstkritiek - alleen bij rechts in goede handen is.

4. Het is eerder gezegd, maar Donner stapte - hopelijk onbewust - op de bagagedrager van Mohammed B. Zijn voorstel was/is feitelijk een poging een verworvenheid uit de zestiger jaren terug te draaien. Niet-christelijk rechts begreep dat, links niet. Dit was voor alle seculiere partijen het aangewezen moment om op dit punt een lijn in het zand te trekken, en precies op dat moment zakte links collectief door het ijs.

5. Nog een laatste opmerking over de veelgebruikte term "onnodig kwetsen of beledigen" (zie bv Bosbode). Hier wreekt zich het gebrek aan historisch besef. Een enkeling heeft hier al op gewezen, maar het probleem is dat het bij "godslastering" niet gaat om kwetsen, maar om gelovigen die zich gekwetst (zeggen te) voelen. Bij alle incidenten in de jaren zestig waren de zich gekwetst voelende volksdelen niet van de lucht. Grote koppen in rechtse/christelijke pers, kamervragen, rechtszaken. Gaandeweg hebben genoemde volksdelen geleerd dat ze ook gewoon naar een andere zender kunnen kijken. Dat heeft geleid tot een grote ruimte voor allerlei meningen en onderzoek in allerlei vormen, die eerder als "godslastering" zouden zijn bestempeld. Voorbeeld: Teleac zond eerder dit jaar een korte serie uit over de oorsprong van het Christendom. Volgens een aantal wetenschappers - ik vat even heel kort samen - waren er rond en kort na het jaar nul diverse cultussen rond Verlossers die door te lijden en sterven onze zonden op zich wilden nemen. Eén daarvan (niet Christus) was zelfs geboren op 25 december. Het was relatief toeval, althans de keuze van Julius Ceasar, dat juist de Christus-cultus staatsgodsdienst werd, waarna alle andere Verlossers door staat en kerk zoveel mogelijk onder het kleed van de geschiedenis werden geveegd. Het was, om een jaren 60/70 term te gebruiken, een bijzonder ontmythologiserende serie programma's. Ik denk dat een dergelijke serie voor 1965 niet op de Nederlandse televisie had kunnen worden uitgezonden (godslasterlijk!!) en ook vandaag niet op de "major networks" in Amerika. In Nederland kan het nu wel, zonder dat het iemand opvalt.
Stelt U zich nu eens voor wat er gebeurt als een soortelijke serie wordt uitgezonden, waarin de historische Mohammed wordt behandeld. Waar staat links dan? "Op dit moment niet opportuun, eerst breed debat nodig, er zijn wel urgenter zaken, niet onnodig kwetsen?"

Ik wens ons veel sterkte. Met vriendelijke groet,

Willem