Bot weg

Of het nu een verspreking was, of een proefballon die de weg moest voorbereiden voor een terugkeer van Nederland in de traditie van het internationaal recht, het Handvest en de erfenis van Roosevelt, het debatje naar aanleiding van de uitlatingen van minister Bot liep uit op een jammerlijk politiek spel waarin CDA en VVD de rijen probeerde te sluiten, D'66 - geen deel van Balkenende I en dus niet gebonden aan het toenmalige mallote kabinetsstandpunt - mooi een progressief geluidje kon laten horen, en de oppositie de zaak zonder tegenstand kon opjuinen.

We hoorden weer eens dat Nederland de oorlog tegen Irak politiek gesteund had omdat Saddam geen of onvoldoende antwoord had gegeven op schriftelijke vragen. Het niet behoorlijk antwoord geven op schriftelijke vragen als casus belli, dat biedt perspectieven voor de Kamerleden zelf als ze door bewindslieden of ambtenaren met de befaamde "Kluit In Riet" worden afgescheept.

Koenders, PvdA, maakte goede sier met een 'we hebben het altijd al gezegd', en kwam daarmee weg, terwijl zijn partij zelf bij het begin van de invasie een buitengewoon lamlendig standpunt innam: 'nu de oorlog is begonnen, hopen we dat de Amerikanen winnen'. In plaats van: de Veiligheidsraad heeft onvoldoende aanwijzingen gevonden voor een preventieve oorlog, dus is de invasie illegaal, en dus zijn we tegen. De PvdA wilde destijds graag met het CDA gaan regeren, vandaar.

Het had Balkenende gesierd als hij ook maar een minimale opening had gemaakt naar een Nederlandse terugkeer naar de waarden van Old Europe: multilateralisme, de internationale rechtsorde, de Geneefse conventies, de Four Freedoms, het optimisme van de eerste jaren na WO II.

Het had de Partij van de Arbeid gesierd als men statesmenlike de oorspronkelijke halfhartigheid over de oorlog had teruggenomen.

'The whole thing may blow up in our face', zeiden sommige Britse officieren bij de aanvang van de oorlog, en nooit werd de toekomst zo letterlijk voorspeld. Israel had een half jaar na de invasie door dat het spel mislukt was, dat de oorlog als breekijzer voor liberalisme en democratie in de regio had gefaald: Sharon en Peres kozen vervolgens eieren voor hun geld: terugtrekking uit Gaza en isolement achter de 8-meter hoge Muur.

Waarom kan de Haagse politiek niet een begin van visie op de wereldpolitiek ontwikkelen, in plaats van onnozele binnenlandse coalitiebelangen of het scoren van oppositiepuntjes voorop te stellen?