Waarom TEGEN?

Vijf eenvoudige redenen om tegen de Europese grondwet te stemmen.

1. Nederland verliest onnodig (meer) soevereiniteit aan een federaal Europa. Het centraal Europees gezag heeft bevoegdheden op veel meer terreinen dan nodig is voor kerntaken als vrijhandel, veiligheid en mensenrechten. Het voornaamste mechanisme van het verlies van autonomie is het afschaffen van het veto-recht. Hoewel het veto-recht niet vaak worden gebruikt, gaat er wel een preventieve werking van uit op al te dwaze voorstellen.

2. Europa is geen democratie. Een deel van onze soevereiniteit gaat over naar een ondoorzichtig, techno-bureaucratisch systeem. Europa wordt bestuurd door een netwerk van comité's - de comitologie (ook hier) - onder leiding van een Commissie. Deze macht wordt niet op een democratische manier gecontroleerd. Het Europees Parlement heeft weinig controlerende en wetgevende bevoegdheden en kan de Commissie slechts met een twee-derde meerderheid naar huis sturen.

3. Europa bemoeit zich met oneindig veel meer zaken dan die van werkelijk grensoverschrijdende aard. Naast de bekende lachwekkende voorbeelden als de samenstelling van gehaktballen en de kromming van bananen, zijn er - vooral in de laatste tien tot vijftien jaar - ingrijpende bemoeienissen gekomen die direct de Nederlandse aanpak van de ruimtelijke ordening, de volkshuisvesting en de collectieve sector onmogelijk maken.
Nu al, 2005, ligt de hele ruimtelijke ordening plat door de habitat-, vogel- en luchtverontreiniginsrichtlijnen: geen woningbouwlocaties, geen bedrijventerreinen, geen spitsstroken, geen nieuwe infrastructuur. De volkshuisvesting door middel van woningbouwcorporaties is in strijd met het Europese idee over mededinging. De privatiseringen van spoor, bus, electriciteit en gas komen uit Europese koker. Door de kaderrichtlijn water dreigt de helft van de Nederlandse landbouw onmogelijk te worden.

4. Europa maakt door middel van de comitologie netwerken van belanghebbenden en vooral ambtenaren onwaarschijnlijk machtig. De ambtenaren zijn de werkelijke winnaars van de Europese eenwording, ten koste van de democratie.
Door een U-bocht constructie krijgen we regelingen opgelegd die het in de binnenlandse politiek nooit gehaald zouden hebben: Nederlandse ambtenaren participeren in de Brusselse comitologie, denken daar met gelijkgestemden uit andere lidstaten richtlijnen en regelingen uit, en presenteren die vervolgens als onvermijdelijk - "moet van Europa" - aan de eigen Minister en die op zijn beurt weer aan het parlement.
Er zijn 141 Europees beschermde habitatrichtlijngebieden in Nederland. Daarvan is er maar één echt grensoverschrijdend: de Waddenzee. De rest zijn volstrekt binnenlandse bossen, heidevelden en uiterwaarden. Het niveau van bescherming van deze gebieden is oneindig veel strenger dan in de nationale politiek haalbaar zou zijn geweest. Nationaal worden namelijk ook andere belangen mee afgewogen (volkshuisvesting, werkgelegenheid, mobiliteit), en dat gebeurt in de Europese comitologie niet.

5. Deze grondwet en de daaraan gekoppelde ontwikkeling zal uiteindelijk tot centrifugale krachten binnen Europa leiden, en daarmee ten koste gaan van de voor welvaart, mensenrechten en vrede essentiële Europese samenwerking.
Het is geen toeval dat juist twee landen die de Unie mee hebben opgericht neigen tot tegenstemmen: het doel was immers nooit een supra-nationale staat, maar welvaart, vrede en mensenrechten door geïnstitutionaliseerde samenwerking van soevereine landen. (België kon moeilijk tegenstemmen omdat het hoofdkwartier van de EU daar is gevestigd, en Duitsland niet vanwege zijn geschiedenis.)
Uiteindelijk zullen natie-staten als Frankrijk en Nederland met hun trotse en eeuwenlange traditie van zelfstandigheid het niet aanvaarden dat ze hun soevereiniteit nodeloos hebben verloren, en dat dan ook nog aan een niet-democratisch bestuursniveau. Als de grondwet wordt aanvaard zullen uiteindelijk deze landen uit de Unie stappen, en dan zijn we terug bij af.

Dus: een tegenstem is essentieel voor een houdbare, duurzame samenwerking binnen Europa.

Overigens, voorspel ik, zullen de Britten hoe dan ook deze grondwet afstemmen. Die houden helemaal niet van een grondwettelijk verlies van soevereiniteit. Om die reden is het Britse referendum ook zo ver mogelijk naar achteren geschoven; een datum is er nog steeds niet. Als Nederland ook tegenstemt zijn we alvast met zijn tweeën, en wordt het tweede referendum van Bos op voorhand zinloos.