Zuiderzeelijn

De parlementaire enquete heeft, schreef ik eerder (hier en hier) curieuze kenmerken. Eén daarvan is dat er de verkeerde politieke consequenties uit worden getrokken. Zo werd Fokker, als parel van Nederlandse high tech, opgeofferd op grond van verkeerd geleerde lessen uit de RSV-enquete.

De op TV vertoonde verhoren uit de enquete van Duivestein gingen over HSL en Betuwelijn, maar de commissie blijkt zich ook bezig te hebben gehouden met de plannen voor de Zuiderzeelijn.

Men is tegen.

De gedachte dringt zich op dat politiek gezien de hele bedoeling van deze enquete is geweest de Zuiderzeelijn af te voeren. Want hoe maak je een draai, als er een politieke meerderheid zich aan een onderwerp verbonden heeft maar er eigenlijk inmiddels anders over denkt?

Benoem een commissie.

De commissie Meijer werd, na een intensieve massage achter de schermen door Wouter van Dieren, ingesteld om de geesten rijp te maken voor gaswinnen onder de Waddenzee, en zie daar: een Kamermeerderheid. Volkomen terecht, overigens. Een politiek correcter standpunt als het afwijzen van de gaswinning, tegen alle feiten, onderzoekingen en meningen van deskundigen in, is niet te vinden.

Die Zuiderzeelijn moet er komen, als magneetzweefbaan, om enkele eenvoudige redenen.

1. Toen, in de 19e eeuw, de spoorwegen werden aangelegd met geld verdiend in Indië, waren er nog geen polders. De kortste weg van Amsterdam naar Groningen en Leeuwarden liep dus via Zwolle. Nu zijn er wél polders, en daarom moet die rechtstreekse verbinding er alsnog komen. Alleen al de sinds 1870 uitgespaarde rente op het niet-aanleggen is een mooie eerste aanbetaling.

2. De Grote Projecten worden betaald uit het Fonds Economische Structuurversterking, ofwel FES. Het FES wordt gevuld met aardgasopbrengsten. Het gas komt uit Noord-Nederland, en de Zuiderzeelijn wordt het eerst grote infrastructurele werk waar het Noorden ook iets aan heeft. Tot dusver financiert het Noorden mooie projecten ten behoeve van Schiphol/Amsterdam (HSL) en Rotterdam (Betuwelijn) maar krijgt zelf niks. Het Noorden wil reservaat noch wingewest zijn.

3. De Zuiderzeelijn moet worden aangelegd als magneetzweefbaan op pootjes. Wie de kans krijgt een ritje te maken in de testbaan in Lathen, Duitsland weet waarom. De baan gaat op afdoende hoogte over wegen, en de boeren ploegen er gewoon onderdoor. Anders gezegd: voor het eerst is er infrastructuur op land die gebruikt maakt van de derde dimensie. Hét grote nadeel van alle nieuwe wegen en spoorlijnen is het doorsnijden en versnipperen van het landschap, en daarmee van de verbindingen tussen mensen. Dorpen die bijna tegen elkaar liggen, bevinden zich ineens op kilometers afstand. Voor de HSL techniek, ontwikkeld voor een grootschalig, ontvolkt Frans platteland, met uitsluitend dure en dus spaarzame ongelijkvoerse kruisingen, geldt dit a fortiori.

Wordt de Zuiderzeelijn rendabel? Natuurlijk niet. De Kanaaltunnel is ook niet rendabel. Maar beiden zijn historisch noodzakelijk.