Om te beginnen...

... mijn opzegging van mijn lidmaatschap van de PvdA na ongeveer 30 jaar. Een beetje in de haast geschreven, maar wel vanuit het hart. Verstuurd (op 1 december 2004) kort na de stemming in de Tweede Kamer over de motie "van der Laan" die "smalende godslastering" uit het Wetboek van Strafrecht wilde schrappen. Hoewel links eerst de motie steunde (Groen Links had de motie zelfs mede ondertekend) stemde men vervolgens tegen. Wat er tussen het indienen van de motie, gesteund door alle linkse partijen, en het tegenstemmen door geheel links twee dagen later is gebeurd, blijft een mysterie. Ik beschouw dit moment als capitulatie van links voor de radicale islam.

Aan: Ruud Koole, cc. Wouter Bos

Bedankt voor jullie reacties op mijn opzegging van het PvdA-lidmaatschap. Misschien mag ik op mijn keuze nog een korte toelichting geven, ook in aanmerking genomen de stemverklaring van de PvdA in de kamer en de opmerkingen van Wouter Bos in de Bosbode.

1. Theo van Gogh werd vermoord omdat hij in een film vorm gaf aan de islamkritiek van Hirsi Ali, ofwel omdat hij in de ogen van zijn moordenaar een godslasteraar was. Het overeindhouden van de vrijheid van godsdienstkritiek was en is daarom op dit moment een absoluut centraal thema. Ten onrechte werd door verschillende progressieve politici hun tegenstem tegen journalisten hebben verklaard met het argument 'dat we nu wel belangrijker dingen aan ons hoofd hebben'. Daarnaast is terrorisme-bestrijding (voor ons een onaangenaam onderwerp: repressie, AIVD etc.), en ook het emanciperen van de Marokkaanse gemeenschap heel belangrijk (zie de verwarring, angst, gebrek aan organisatie bij Marokkaanse Nederlanders in het programma van j.l. maandag op NL3).

2. De ommezwaai van links in deze uiterst actuele en principiële zaak werd beargumenteerd met ongeloofwaardige gelegenheidsargumenten. In de eerste plaats dat deze discussie moet plaatsvinden in de context van een breder debat. Dat hoeft helemaal niet. in de bijdrage van van der Laan maar ook in de stemverklaring van de PvdA-fractie werd de hele problematiek in enkele zinnen volledig en afdoende uitgelegd ("De vrijheid van meningsuiting omvat ook het recht op godsdienstkritiek. Er is geen reden om in het wetboek van strafrecht godslastering anders te behandelen dan andere vormen van smaad, kwetsen of beledigen"). Dit is een grondrecht dat in de jaren zestig is bevochten. Er was alle reden, juist nu - zie mijn eerste punt - dat duidelijk te bevestigen. (Tot dusver was dat in de politiek, bij mijn weten, nog niet gebeurd. De rechter heeft hier de kooltjes uit het vuur gehaald). Ten tweede het argument dat dit artikel slechts drie maal is toegepast. Het was juist de bedoeling van Donner om dit vaker te doen! Ten derde het argument dat belediging zelfs strenger gestraft kon worden dan godslastering (jaar vs drie maanden). Lijkt me helemaal geen probleem. Er zijn uitlatingen (anti-semitisme, of ander racisme) die daarvoor in aanmerking komen. Als godsdienstkritiek zo wordt ingekleed dat een bevolkingsgroep als geheel wordt vernederd, mag dat best strenger worden gestraft (maar dan gaat het wel over heel iets anders dan wat van Gogh of Hirsi Ali hebben gezegd of gedaan). Eerlijk gezegd heb ik de gebruikte argumentatie als een ernstige belediging van de intelligentie van de linkse kiezer ervaren. Bij het ontbreken van een serieus verhaal moeten we zelf op grond van wat krantenberichten onze interpretatie er aan geven, en dat kan dan moeilijk iets anders zijn dan dat meestemmen met van der Laan 'tegenstellingen zou aanwakkeren', 'door moslims niet zou worden begrepen'. Dat laatste zou overigens getuigen van groot oud-links paternalisme. Links zou een goede bijdrage aan inburgering hebben geleverd door voor de motie-van der Laan te stemmen en vervolgens de wijken in te trekken om te gaan uitleggen.

3. De ommezwaai van links was daarmee een signaal dat niet anders geïnterpreteerd kon worden dan dat men - juist nu! - de "vrijheid van bespotting" en de vrijdenkers en critcasters die daar gebruik van maken in de kou laat staan. Erger nog, links liet dit onderwerp over aan seculier "rechts", en dat roept het beeld op dat de vrijheid van meningsuiting - inclusief het recht op godsdienstkritiek - alleen bij rechts in goede handen is.

4. Het is eerder gezegd, maar Donner stapte - hopelijk onbewust - op de bagagedrager van Mohammed B. Zijn voorstel was/is feitelijk een poging een verworvenheid uit de zestiger jaren terug te draaien. Niet-christelijk rechts begreep dat, links niet. Dit was voor alle seculiere partijen het aangewezen moment om op dit punt een lijn in het zand te trekken, en precies op dat moment zakte links collectief door het ijs.

5. Nog een laatste opmerking over de veelgebruikte term "onnodig kwetsen of beledigen" (zie bv Bosbode). Hier wreekt zich het gebrek aan historisch besef. Een enkeling heeft hier al op gewezen, maar het probleem is dat het bij "godslastering" niet gaat om kwetsen, maar om gelovigen die zich gekwetst (zeggen te) voelen. Bij alle incidenten in de jaren zestig waren de zich gekwetst voelende volksdelen niet van de lucht. Grote koppen in rechtse/christelijke pers, kamervragen, rechtszaken. Gaandeweg hebben genoemde volksdelen geleerd dat ze ook gewoon naar een andere zender kunnen kijken. Dat heeft geleid tot een grote ruimte voor allerlei meningen en onderzoek in allerlei vormen, die eerder als "godslastering" zouden zijn bestempeld. Voorbeeld: Teleac zond eerder dit jaar een korte serie uit over de oorsprong van het Christendom. Volgens een aantal wetenschappers - ik vat even heel kort samen - waren er rond en kort na het jaar nul diverse cultussen rond Verlossers die door te lijden en sterven onze zonden op zich wilden nemen. Eén daarvan (niet Christus) was zelfs geboren op 25 december. Het was relatief toeval, althans de keuze van Julius Ceasar, dat juist de Christus-cultus staatsgodsdienst werd, waarna alle andere Verlossers door staat en kerk zoveel mogelijk onder het kleed van de geschiedenis werden geveegd. Het was, om een jaren 60/70 term te gebruiken, een bijzonder ontmythologiserende serie programma's. Ik denk dat een dergelijke serie voor 1965 niet op de Nederlandse televisie had kunnen worden uitgezonden (godslasterlijk!!) en ook vandaag niet op de "major networks" in Amerika. In Nederland kan het nu wel, zonder dat het iemand opvalt.
Stelt U zich nu eens voor wat er gebeurt als een soortelijke serie wordt uitgezonden, waarin de historische Mohammed wordt behandeld. Waar staat links dan? "Op dit moment niet opportuun, eerst breed debat nodig, er zijn wel urgenter zaken, niet onnodig kwetsen?"

Ik wens ons veel sterkte. Met vriendelijke groet,

Willem